داشت ، دست بالا گرفته و نامهاى بسيار طلبكارانه براى امام عليه السلام نوشته است .
اگر ليست بدهكارىهاى اجتماعى و اخلاقى و سوابق او را در نظر بگيريم خواهيم ديد كه :
1 . او از نظر خانوادگى وضع عجيبى داشت ؛ پدرش ابوسفيان دشمن شماره يك اسلام و آتش افروز جنگهاى ضد اسلامى بود و مادرش هند معروف به جگرخوار زنى بود كه در ميدان جنگ احد پهلوى افسر رشيد اسلام حمزة بن عبدالمطلب را شكافت و جگر او را بيرون كشيد و بر دهان گذاشت .
2 . از نظر ايمان به اسلام ، نيز در آخرين مرحله يعنى سال فتح مكّه و تحت فشار ، خودش و پدرش ظاهراً به مسلمانان پيوستند .
3 . او از بيعت با امام مسلمين على بن ابىطالب عليه السلام كه مهاجرين و انصار و تودههاى عظيم مردم با او بيعت كرده بودند ، سر باز زد .
4 . پرچم مخالفت بر ضد حكومت اسلامى را به بهانهء خونخواهى عثمان برافراشت و گروه كثيرى از منافقان و مطرودين زمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله را اطراف خود جمع كرد .
5 . بيت المال مسلمانان را بازيچهء دست خود قرار داد ؛ كاخ عظيمى همچون كاخ شاهان براى خود ساخت و اموال بيت المال را به جاعلان حديث و رؤساى قبايل و كسانى كه از او حمايت مىكردند و تملق مىگفتند ، بىحساب و كتاب بخشيد .
6 . از ريختن خون بىگناهان پروا نداشت . محمد بن ابىبكر ، مرد صالح خدا و مالك اشتر ، سردار رشيد اسلام و عمار ياسر ، صحابى معروف و محبوب پيغمبر با توطئهء او شهيد شدند و با شبيخونهايى كه به مرزهاى عراق مىزد گروهى از بىگناهان را به خاك و خون مىكشيد .
7 . با اينكه در دفاع از عثمان - على رقم تقاضاى يارى از سوى او - كوتاهى
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 437
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٧