اشاره به عذاب دردناك و شديد قوم لوط مىكند . قومى كه عذابشان از همهء اقوام ستمكار و مشرك شديدتر بود ، زيرا خداوند شهرهاى آنها را زير و رو كرد سپس بارانى از سنگ بر ويرانههاى آن فرستاد . « فَلَمَّا جاءَ أَمْرُنا جَعَلْنا عالِيَها سافِلَها وَ أَمْطَرْنا عَلَيْها حِجارَةً مِّن سِجِّيلٍ مَّنْضُودٍ * مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ وَ مَا هِيَ مِنَ الظَّالِمينَ بِبَعيدٍ » . « 1 »
شايان توجّه است كه در كتاب صفين نصر بن مزاحم آمده است روزى سعد بن قيس ، صحابى معروف برخاست و در ميان ياران خود خطبه خواند و گفت :
اصحاب و ياران محمد صلى الله عليه و آله با ما هستند و در ميان جمعيت ما به خدايى كه نسبت به بندگانش بصير است سوگند اگر فرماندهء ما غلامى حبشى بود در حالى كه هفتاد نفر از بدريين با ما هستند ، مىبايست بينا و خوش دل باشيم حال چگونه خواهد بود در حالى كه رييس ما پسر عموى پيغمبر ما از رزمندگان بدر است ، او كه در كوچكى با پيغمبر نماز خواند و در بزرگى با او جهاد كرد در حالى كه معاويه از مشركان آزاد شدهء روز فتح مكّه است . پدرش نيز چنين بود ؛ ولى گروهى را اغوا كرده و وارد آتش دوزخ نموده و داغ ننگ را بر پيشانى آنها زده است . « 2 »
نكته بدهكارى در لباس طلبكار !
ضرب المثل معروفى است كه از قديم گفتهاند : « اگر مىخواهى بدهكار نشوى طلبكار شو » و معاويه از كسانى بود كه از اين ضرب المثل استفادهء فراوان مىكرد و نامهء معاويه كه امام عليه السلام نامهء فوق را در جواب او نگاشته ، مصداق بارز آن است ، زيرا او در حالى كه مرتكب كارهاى خلاف متعدّدى شده بود و پيشينهء سويى
هامش
( 1 ) . هود ، آيهء 82 و 83 .
( 2 ) . صفين ، ص 236 .