هدايت و امام گمراهى هرگز يكسان نيستند همچنين دوستدار پيامبر و دشمن او با هم برابر نخواهند بود » ؛ ( وَ مِنْهُ : فَإِنَّهُ لَا سَوَاءَ ، إِمَامُ الْهُدَى وَ إِمَامُ الرَّدَى « 1 » وَ وَلِيُّ النَّبِيِّ ، وَ عَدُوُّ النَّبِيِّ ) .
روشن است كه تعبير به « إِمَامُ الْهُدَى » در اين جمله اشاره به خود آن حضرت و تعبير به « إِمَامُ الرَّدَى » اشاره به معاويه است كه بر خلاف دستور پيامبر و خواستهء قاطبهء مسلمين پرچم مخالفت بر افراشت و جنگهاى خونين و هلاكت بسيارى از مسلمين را سبب گرديد .
واژهء « امام » غالباً به معناى پيشواى حق است ؛ ولى گاه در پيشواى باطل هم به كار مىرود . در قرآن مجيد مىخوانيم : « وَ جَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ ؛ و آنان [ فرعونيان ] را پيشوايانى قرار داديم كه به سوى آتش ( دوزخ ) دعوت مىكنند » . « 2 »
دليل تطبيق « إِمَامُ الرَّدَى » در جملهء فوق بر معاويه علاوه بر قرائن حاليه صراحت بخشهايى از اين نامه است كه مرحوم سيّد رضى آن را نقل نكرده است ؛ در بخشى از اين نامه طبق آنچه در كتاب تمام نهجالبلاغه آمده است مىخوانيم : « اياكم و دعوة الكذاب ابن هند ؛ از خواستهها و دعوتهاى اين مرد دروغگو فرزند هند ( جگر خوار ) بپرهيزيد » .
آن گاه امام عليه السلام در تكميل همين سخن به حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله استناد مىجويد و مىگويد : « رسول خدا صلى الله عليه و آله به من فرمود : من بر امتم نه از مؤمن مىترسم و نه از مشرك ، چرا كه مؤمن ايمانش او را از كار خلاف باز مىدارد و مشرك را خداوند به وسيلهء سركشى ( رسوا و ) خوار و ذليل مىكند . تنها آنان كه از شرشان بر شما مىترسم كسانىاند كه در دل منافقند و در زبان به ظاهر دانا ، سخنانى مىگويند كه شما مىپسنديد ؛ ولى اعمالى انجام مىدهند كه شما آن را زشت
هامش
( 1 ) . « الردى » از ريشهء « ردى » بر وزن « رأى » به معناى هلاكت و يا سقوط از بلندى توأم با هلاكت است .
( 2 ) . قصص ، آيهء 41 .