شرح و تفسير ساده زيستها هم دنيا را دارند و هم آخرت را
امام عليه السلام در اين بخش از نامهء خود بحث جامعى دربارهء صفات پرهيزكاران و افتخارات و امتيازات آنها دارد تا درسى براى محمد بن ابىبكر و ساير مردم مصر باشد .
نخست مىفرمايد : « بدانيد اى بندگان خدا كه پرهيزكاران هم از دنياى زودگذر بهره گرفتند و هم از سراى آخرت ، با اهل دنيا در دنيايشان شركت جستند در حالى كه با اهل دنيا در آخرت ( تاريك ) آنها شركت نكردند » ؛ ( وَ اعْلَمُوا عِبَادَ اللَّهِ أَنَّ الْمُتَّقِينَ ذَهَبُوا بِعَاجِلِ الدُّنْيَا وَ آجِلِ الْآخِرَةِ ، فَشَارَكُوا أَهْلَ الدُّنْيَا فِي دُنْيَاهُمْ ، وَ لَمْ يُشَارِكُوا « 1 » أَهْلَ الدُّنْيَا فِي آخِرَتِهِمْ ) .
آن گاه امام عليه السلام به شرح اين معنا پرداخته و مىفرمايد : « آنها در دنيا بهترين مسكن ( مسكنهاى ساده و دور از تكلف و زرق و برق ) را برگزيدند و بهترين خوراكها ( خوراك ساده و حلال و مورد نياز ) را تناول كردند و همان لذتى را كه متنعمان از دنيا بردند ، نصيبشان شد و آنچه را جباران مستكبر از آن بهره گرفتند ، بهرهء آنان گشت ( زندگى سادهء آنها لذتبخشتر از زندگى پر زرق و برق جباران بود ) » ؛ ( سَكَنُوا الدُّنْيَا بِأَفْضَلِ مَا سُكِنَتْ ، وَ أَكَلُوهَا بِأَفْضَلِ مَا أُكِلَتْ ، فَحَظُوا مِنَ الدُّنْيَا بِمَا حَظِيَ بِهِ الْمُتْرَفُونَ « 2 » ، وَ أَخَذُوا مِنْهَا مَا أَخَذَهُ الْجَبَابِرَةُ الْمُتَكَبِّرُونَ ) .
مفهوم اين سخن آن نيست كه پرهيزكاران زهد پيشه ، مانند اهل دنيا سفرههاى رنگين و كاخهاى زيبا و لباسهاى زربفت براى خود تهيّه مىبينند بلكه منظور
هامش
( 1 ) . ضمير در « لم يشاركوا » به متقين و پرهيزكاران بر مىگردد و مفهومش اين است كه پرهيزكاران در آخرتِ پر از عذاب دنياپرستان شركت ندارند ؛ ولى در چندين نسخ و نيز نسخهء تصحيح شدهء نهجالبلاغه « لم يشاركهم » آمده كه بسيار مناسبتر است و مفهومش اين است كه اهل دنيا در آخرت پرهيزكاران شركت ندارند در حالى كه اهل دنيا در دنياى آنها به صورت معقول شريكند .
( 2 ) . « مترف » همان گونه كه در شرح نامهء 10 گفتيم به معناى ثروتمندان مغرور و گردنكش است .