چهار دستور است :
نخست رعايت محبّت دربارهء همهء مردم است ؛ مىفرمايد : « بالهاى محبّت و حمايتت را با تواضع براى آنها بگستران » ؛ ( فَاخْفِضْ لَهُمْ جَنَاحَكَ ) .
اين تعبير در واقع برگرفته از قرآن مجيد است كه در برخورد با مؤمنان به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « وَ اخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ؛ و پر و بال ( عطوفت ) خود را براى مؤمنانى كه از تو پيروى مىكنند فرود آر » « 1 » كه تعبيرى كنايى است و از طرز رفتار مرغ با جوجههاى خود گرفته شده است هنگامى كه جوجهها نزد مادرشان مىآيند ، مادر بالهاى خود را مىگستراند و آنها را در زير بال و پر خود مىگيرد كه هم اظهار محبّت نسبت به آنهاست و هم حمايت .
در دومين دستور مىفرمايد : « و در برابر همه متواضع باش » ؛ ( وَ أَلِنْ « 2 » لَهُمْ جَانِبَكَ ) .
اين تعبير نيز برگرفته از قرآن مجيد است ، آنجا كه مىفرمايد : « فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ ؛ به سبب رحمت الهى ، در برابر مؤمنان نرم و مهربان شدى » . « 3 »
در سومين دستور مىفرمايد : « چهرهء خويش را براى آنها گشاده دار ( و نسبت به همه خوب برخورد كن ) » ؛ ( وَ ابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَكَ ) .
مبادا با قيافهء عبوس و تندخويى با كسى برخورد كنى كه اين كار باعث پراكندگى مردم از اطراف توست ، همان گونه كه قرآن مجيد به پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله دستور مىدهد و مىگويد : « وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِك » ؛ و اگر خشن و سنگدل بودى ، از اطراف تو ، پراكنده مىشدند » . « 4 »
هامش
( 1 ) . شعراء ، آيهء 215 .
( 2 ) . « الن » از ريشهء « لين » بر وزن « چين » به معناى نرمش گرفته شده است .
( 3 ) . آل عمران ، آيهء 159 .
( 4 ) . آل عمران ، آيهء 159 .