( وَ أَمْسِكْ مِنَ الْمَالِ بِقَدْرِ ضَرُورَتِكَ وَ قَدِّمِ الْفَضْلَ لِيَوْمِ حَاجَتِكَ ) .
در واقع آنچه را امام عليه السلام در جملهء « وَ اذْكُرْ فِي الْيَوْمِ غَداً » با اشاره فرموده در دو جملهء اخير به تفصيل بيان داشته و به ياد فردا بودن را در اين عبارت تفسير مىكند و آن نگاه داشتن مال به اندازهء نياز و از پيش فرستادن براى روز حاجت به خصوص اينكه انسان مىداند مال و ثروت هر چه باشد در اين دنيا فانى مىشود و اگر فانى نشود به هنگام مرگ از انسان جدا مىگردد و كمترين چيزى از آن را نمىتواند با خود ببرد حتى بعضى از اقوام گذشته كه بسيارى از اموال نفيس سلاطين و ثروتمندان را همراه آنها دفن مىكردند ، در واقع گنجى مىساختند براى نسلهاى بعد و كمترين چيزى از آن عايد آنها نشد .
شبيه همين معنا با تعبير جالب و پر معناى ديگرى در وصيّتنامهء معروف آن حضرت به امام حسن عليه السلام ( نامهء 31 ) آمده است آنجا كه مىفرمايد : « فَلَا تَحْمِلَنَّ عَلَى ظَهْرِكَ فَوْقَ طَاقَتِكَ ، فَيَكُونَ ثِقْلُ ذَلِكَ وَبَالًا عَلَيْكَ ، وَ إِذَا وَجَدْتَ مِنْ أَهْلِ الْفَاقَةِ مَنْ يَحْمِلُ لَكَ زَادَكَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ، فَيُوَافِيكَ بِهِ غَداً حَيْثُ تَحْتَاجُ إِلَيْهِ فَاغْتَنِمْهُ وَ حَمِّلْهُ إِيَّاهُ ؛ بيش از تاب و تحمل خود بار ( ثروت و اموال ) را بر دوش مگير كه سنگينى آن بر تو و بال خواهد بود و هر گاه نيازمندى را يافتى كه مىتواند زاد و توشهء تو را تا قيامت بر دوش گيرد و فردا كه به آن نيازمند شوى به تو باز گرداند اين را غنيمت شمار و اين زاد و توشه را بر دوش او بگذار » .
آنچه در چهار صفت بالا آمد در واقع اشاره به همان چيزى است كه بعضى از آگاهان ، به امام عليه السلام دربارهء اسراف كارى زياد و خيانتش نسبت به بيت المال خبر داده بودند .
سپس امام عليه السلام به يكى ديگر از نقاط ضعف او كه همان تكبر در برابر ارباب رجوع و مستضعفان است ، اشاره كرده و مىفرمايد : « آيا تو اميد دارى كه خداوند پاداش متواضعان را به تو دهد در حالى كه نزد او از متكبران باشى ؟ » ؛ ( أَ تَرْجُو أَنْ يُعْطِيَكَ اللَّهُ أَجْرَ الْمُتَوَاضِعِينَ وَ أَنْتَ عِنْدَهُ مِنَ الْمُتَكَبِّرِينَ ! ) .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 256
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٦