نكته اسلام و اهل ذمه
رابطهء اسلام و مسلمين را با غير مسلمانان مىتوان در چهار صورت خلاصه كرد
1 . اهل ذمه : آنها صاحبان كتب آسمانى هستند كه در داخل كشورهاى اسلامى به صورت اقليتى مذهبى زندگى مىكنند هر گاه آنها تظاهر بر خلاف قوانين اسلام نكنند و به مسلمين احترام بگذارند مسلمانان نيز موظّفند آنها را محترم بشمارند .
حكومت اسلامى نيز موظف است جان و مال و ناموس آنها را حفظ كند . ذمه به معناى پيمان است در واقع آنها پيمان همزيستى مسالمت آميز با مسلمين دارند كه يكى از شرايطش پرداختن ماليات كوچك و مختصرى است به نام « جزيه » كه در برابر اين وجه مختصر ؛ حكومت اسلامى خدمات مهمى را در مورد آنها متعهد است و همان گونه كه در نامهء بالا ديديم ، امير مؤمنان على عليه السلام نامهء اعتراض آميزى به فرماندارش در مناطقى كه اهل ذمه بودند مىنويسد و او را دعوت به خوشرفتارى با آنها مىكند .
احكام اهل ذمه در كتب فقهى در ذيل كتاب جهاد به صورت گسترده آمده است .
2 . كفار حربى : آنها همان گونه كه از نامشان پيداست كسانى هستند كه در حال جنگ با مسلمانانند و به همين دليل نه تنها احترامى ندارند بلكه مسلمانان مأمور به جهاد در مقابل آنان هستند .
احكام كفار حربى نيز در فقه اسلام در كتاب الجهاد به طور مشروح آمده است .
3 . كفار معاهد : آنهايى هستند كه در داخل كشورهاى اسلامى زندگى نمىكنند ولى روابطى با مسلمانان از نظر تجارى ، سياسى و امثال آن دارند و حقوق يكديگر را محترم مىشمارند . مصداق بارز آن زمان ماست ؛ تمام كشورهايى كه