نعيمها ، و التفّت الملّة بهم في عوائد بركتها ، فأصبحوا في نعمتها غرقين ، و في خضرة عيشها فكهين « 1 » ) .
امام عليه السّلام نخست نعمتهاى الهى را به پرندهاى تشبيه مىكند كه جوجههاى خود را زير بال و پر مىگيرد و به آنها گرمى و آرامش و امنيّت مىبخشد ، سپس آن را به نهرهاى آب زلالى تشبيه مىكند كه به سوى مزارع و باغها در حركت است و آنها را خرم و سرسبز و شاداب مىسازد و نتيجه آن را غرق شدن در نعمتها و آسوده زيستن در يك زندگى شيرين و آرام ذكر مىكند .
در ادامهء اين سخن ، به نعمت مهم حكومت اسلامى ، حكومتى مقتدر و سرفراز اشاره كرده ، مىفرمايد : « امور آنها در سايهء حكومت قدرتمندى استوار شد ، و تحت حمايت عزّت پيروزمندى قرار گرفتند و كارهايشان بر قلّههاى حكومتى پايدار ، سامان يافت » ؛ ( قد تربّعت « 2 » الأمور بهم ، في ظلّ سلطان قاهر ، و آوتهم الحال إلى كنف عزّ غالب ، و تعطّفت الأمور عليهم في ذرى « 3 » ملك ثابت ) .
تاريخ اسلام ، بهترين گواه بر صدق تمام تعبيرات امام عليه السّلام در زمينه پيروزى عرب بالخصوص و مسلمانان عموما در سايه اسلام است ، چيزى كه مورخان شرق و غرب همه به آن معتقدند .
در پايان اين سخن اشاره به پيروزى مطلق مسلمانان بر دشمنان كرده و با تعبيرى رسا مىفرمايد : « در سايهء اين امور آنها زمامداران جهانيان شدند و سلاطين گرداگرد زمين
هامش
( 1 ) . « فكهين » جمع « فكه » بر وزن « خشن » به معناى شادمان و خندان است و در اصل از « فكاهه » بر وزن قباله به معناى مزاح كردن و خنديدن گرفته شده است . بعضى معتقدند ريشهء اصلى آن « فاكهه » به معناى ميوه است گويى شوخيها و مزاحها همچون ميوههاى شيرينى است كه از آن لذّت مىبرند .
( 2 ) . « تربّعت » از « تربّع » به معناى چهار زانو نشستن است . سپس به معناى اقامت در مكانى با آرامش و اطمينان به كار رفته است .
( 3 ) . « ذرى » جمع « ذروة » ( به ضم ذال و كسر آن ) قسمت بالاى هرچيزى است و به كوهان شتر و قلّهء كوهها گفته مىشود .