شرح و تفسير از سرگذشت پيشينيان عبرت بگيريد
امام عليه السّلام در اين بخش و چند بخش آينده ، مخاطبان خود را به مطالعه در احوال پيشينيان دعوت مىكند عوامل ضعف و قدرت آنها را برمىشمرد و اسباب پيروزى و شكست را در جاى جاى زندگى آنان به مخاطبان خود نشان مىدهد ، تا از تجارب آنان بهره گيرند و در پرتو هدايتهاى تاريخ ، راه صحيح زندگى را پيدا كنند . اين نوع آموزش ( آموزش از طريق مطالعهء تاريخ پيشينيان ) چيزى است كه قرآن مجيد در اكثر سورهها بر آن تأكيد مىكند و بسيار مؤثر و تكاندهنده است .
مىفرمايد : « كيفرهايى كه بر اثر سوء افعال و اعمال ناپسند بر امتهاى پيشين وارد شد برحذر باشيد ، حالات آنها را در خوبى و بدى به ياد آريد و بترسيد از اينكه شما مانند آنان باشيد » ؛ ( و احذروا ما نزل بالأمم قبلكم من المثلات بسوء الأفعال ، و ذميم الأعمال . فتذكّروا في الخير و الشّرّ أحوالهم ، و احذروا أن تكونوا أمثالهم ) .
در اين جمله امام عليه السّلام به سرنوشت اقوامى ، همچون قوم عاد ، ثمود و قوم نوح و قوم لوط و سرنوشت فرعونها و نمرودها عذابهايى كه بر اثر اعمال زشتشان بر سر آنها فروآمد اشاره مىكند و همه را از مبتلا شدن به چنان سرنوشتى برحذر مىدارد .
تعبير به « سوء الأفعال و ذميم الأعمال » ممكن است تأكيد بر روى يك معنا باشد و آن كارهاى زشت و ناپسند است . اين احتمال نيز وجود دارد كه « سوء افعال » اشاره به اعمال گناهآلود باشد و « ذميم اعمال » ناظر به كارهاى ناپسند ، هرچند به مرحلهء گناه نيز نرسد ؛ مانند غفلت از جان محرومان و ترك انصاف وجود و بخشش و ايثار كه مورد نكوهش عقل و خرد است .
آنگاه بعد از بيان اين اجمال به تفصيل مىپردازد ، همان روشى كه قرآن مجيد ، كرارا از آن براى بيان مسائل مهم استفاده مىكند ، مىفرمايد : « هرگاه به تفاوت دو حال آنها