مىروند كارى كه براى هيچ قهرمان وزنهبردارى از انسانها امكانپذير نيست . آرى ! مورچه بر خلاف جثهء كوچك خود ، به راحتى مىتواند بارهايى را كه ده برابر خودش وزن دارد بلند كند يا جابجا نمايد .
8 . آيندهنگرى مورچه و مديريت او بسيار جالب است ؛ در تابستان با الهام درونى به فكر زمستان سخت است در صورتى كه چه بسا در طول عمرش هرگز زمستان نديده باشد . دانههاى غذايى را به طرز مطلوبى نگهدارى مىكند ؛ گاه آنها را از لانه بيرون مىآورد تا هوا بخورد و فاسد نشود و گاه آنها را به دو يا چند قسمت تقسيم مىكند تا سبز نشود و فاسد نگردد ، حتى نوشتهاند دانهء گشنيز را به چهار قسمت تقسيم مىكند ، زيرا اگر كمتر از آن باشد سبز مىشود .
9 . موقعيتشناسى مورچه عجيب است . بعضى از دانشمندان نوشتهاند مورچهاى را در وسط دايرهاى از آتش قرار دادند او براى نجات خود به هرسو حركت كرد و چون راه فرارى پيدا نكرد سرانجام جان داد . نقطهاى را كه او جان داده بود اندازهگيرى كردند درست مركز دايره بود ؛ يعنى دورترين نقطه به آتش اطراف .
10 . مورچهها انواع زيادى دارند كه بعضى از دانشمندان بالغ بر چهار هزار نوع را شمارش كردهاند و تعداد مورچههاى روى زمين را ده برابر مجموع انسانها مىدانند .
مطالعات جديد نشان مىدهد كه مورچهها در زمينهء حل مشكل ترافيك از انسانها پيشى گرفتهاند . ميليونها مورچه صبورانه با دنبال كردن يك ساختار ساده « تك گذر » بهترين راه را براى رسيدن به مقصد در اسرع وقت و بدون تأخير در پيش مىگيرند .
شگفتيهاى دنياى مورچگان بسيار بيش از آن است كه در بالا گفته شد و در اين زمينه كتابها يا مقالات فراوانى نوشته شده است و از اينجا روشن مىشود كه امير مؤمنان على عليه السّلام در اين خطبه بر چه نقطهء حساسى از آفرينش خداوند انگشت نهاده است . « 1 »
هامش
( 1 ) . دائرة المعارف موسوم به فرهنگنامه ، نوشته موريس پاركر كه توسط ده نفر از اساتيد دانشگاههاى ايران به فارسى برگردانده شده است ؛ فرهنگ معين ؛ مقالات مطبوعات روز و حياة الحيوان دميرى .