مىگشتند ، و از آتش سوزان دوزخ مىترسيدند ؛ ولى دلها بيمار و چشمهاى بصيرت معيوب است ، آيا به مخلوقات كوچكى كه خدا آفريده ، نمىنگرند كه چگونه آفرينش آنها را دقيق و حساب شده و تركيب آنها را متقن ساخته ، گوش و چشم براى آنها آفريده و استخوان و پوست آنها را مرتّب نموده است . به اين مورچه نگاه كنيد با آن جثهء كوچك و اندام ظريفش كه از كوچكى درست ، با چشم ديده نمىشود و در انديشه نمىگنجد ؛ ولى با اين حال چگونه روى زمين ( ناهموار و پرسنگلاخ ) راه مىرود و به روزيش دست مىيابد ، دانهها را ( از راههاى دور و نزديك ) به لانهاش منتقل مىكند و در جايگاه مخصوص نگهدارى مىنمايد . در فصل گرما براى سرما ، و به هنگام توانايى براى روز ناتوانى ، ذخيره مىكند ، روزيش ( از سوى خدا ) تضمين شده و خوراك موافق طبعش در اختيار او قرار گرفته است ، خداوند منّان هرگز از او غافل نمىشود و پروردگار مدبّر محرومش نمىسازد ، هرچند در دل سنگ سخت و خشك و در ميان صخرهاى فاقد رطوبت باشد .
اگر در مجارى خوراك و در بالا و پايين دستگاه گوارش او و آنچه در جوفش از اطراف دندهها وجود دارد و آنچه در سر او از چشم و گوش قرار گرفته ، بينديشى شگفتزده خواهى شد و از وصف عجايب او به زحمت خواهى افتاد . پس بزرگ و بلندمرتبه است خداوندى كه مورچه را روى دست و پا ( ى ضعيف و ظريفش ) برپا داشته و او را بر ستونهاى محكمى ( نسبت به او ) بنا نهاده است . هيچ آفريدگارى در آفرينش اين حشره با او شريك نبوده و هيچ قدرتمندى او را در آفرينش آن يارى نكرده است . اگر همهء راههاى فكر و انديشه را طى كنى تا به آخر رسى ، همهء دلايل به تو مىگويد كه آفرينندهء مورچهء كوچك همان آفريدگار درخت ( تناور ) نخل است ، زيرا ساختمان اجزاى هرموجودى دقيق است و هرمخلوق زندهاى در درون خود اعضاى مختلف و پيچيدهاى دارد . ( به يقين ) بزرگ و كوچك ، سنگين و سبك ، قوىّ و ضعيف ، همه در خلقتش يكسان است و در برابر قدرتش همگون !
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 156
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٦