الآجال ) .
همانگونه كه قرآن مىفرمايد : «
« سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ »
به پيش تازيد براى رسيدن به مغفرت پروردگارتان و بهشتى كه وسعت آن همچون وسعت آسمان و زمين است » . « 1 »
در جايى ديگر مىفرمايد : «
« وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ »
فرشتگان بر بهشتيان از هردرى وارد مىشوند و مىگويند سلام بر شما به سبب صبر و استقامتتان . چه نيكوست سرانجام اين سرا » . « 2 »
در ادامهء سخن به بيان علت آن مىپردازد و مىفرمايد : « چرا كه نزديك است آرزوهاى مردم قطع گردد و مرگ آنها را در آغوش كشد و درهاى توبه به رويشان بسته شود و ( بدانيد ) شما همانند كسانى هستيد كه قبل از شما بودند ؛ مرگشان فرارسيد و تقاضاى بازگشت به اين جهان كردند ( اما پذيرفته نشد ) » ؛ ( فإنّ النّاس يوشك أن ينقطع بهم الأمل ، و يرهقهم « 3 » الأجل ، و يسدّ عنهم باب التّوبة . فقد أصبحتم في مثل ما سأل إليه الرّجعة من كان قبلكم ) .
اين سخن ، اشاره به چيزى است كه در قرآن آمده و مىفرمايد : «
« حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها »
تا زمانى كه مرگ يكى از آنان فرارسد مىگويد : پروردگارا مرا بازگردانيد شايد در آنچه ترك كردم ( و كوتاهى نمودم ) عمل صالحى انجام دهم ( ولى فرشتگان مىگويند ) چنين نيست اين سخنى است كه او به زبان مىآورد ( و پذيرفته نخواهد بود ) » . « 4 »
مقصود امام عليه السّلام اين است كه پيش از آنكه به چنين سرنوشتى گرفتار شويد و
هامش
( 1 ) . حديد ، آيهء 21 .
( 2 ) . رعد ، آيات 23 و 24 .
( 3 ) . « يرهق » از ريشهء « رهق » بر وزن « شفق » در اصل به معناى پوشاندن چيزى با قهر و غلبه است و در اينجا به معناى غلبه و تسلّط مرگ بر انسان است .
( 4 ) . مؤمنون ، آيهء 99 و 100 .