خودستايى مىكند ؟ آيا اين كار دون از شأن امام عليه السّلام نيست ؟
تا آن جا كه « ابن ابى الحديد » در « شرح نهج البلاغه » نقل مىكند كه بعضى به « عمر » گفتند : على عليه السّلام را به فرماندهى لشكر برگزين ! او گفت : على خود را برتر از اين حرفها مىداند ! ولى اين گونه خرده گيرىها كه غالبا از ناآگاهى يا حسد سرچشمه مىگيرد در برابر منطق عقل مردود است ؛ چرا كه بسيارى از مردم ممكن است به موقعيت شخص بزرگى آشنا نباشند و از افكار و علوم و برنامههاى تربيتى او بهره نگيرند ؛ آيا او نبايد خود را به مردم معرفى كند ؟
اين موضوع به آن مىماند كه شخص طبيب ماهر و متخصص در رشتههاى مختلف طبى تابلو بزرگى بر سر در مطب خود نصب كند و رتبههاى علمى خود را يكى بعد از ديگرى بر آن بنويسد تا مردم او را بشناسند و از علم و تجربه او بهره گيرند . آيا اين كار خودستايى است يا معرفى كردن در برابر ناآگاهان ؟
از اين گذشته يكى از مراحل شكر نعمتهاى الهى بازگو كردن آن است ؛ قرآن مىفرمايد : «
« وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ »
؛ نعمت پروردگارت را بازگو كن » . « 1 » در حديثى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم كه فرمود : تفسير آيهء فوق چنين است :
« حدّث بما أعطاك اللّه و فضّلك و رزقك و أحسن إليك و هداك ؛ آن چه را خدا به تو بخشيده و برترى داده و روزىهايى را كه به تو عطا فرموده و آن چه را به تو نيكى كرده و هدايت نموده ، همه را باز گو كن » . « 2 » و لذا در بعضى از احاديث نقل شده است كه وقتى از على عليه السّلام در مورد بعضى از فضايل آن حضرت سؤال شد ، امام عليه السّلام در پاسخ فرمود : گرچه خودستايى زشت است ، ولى من با الهام از آيهء
« وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ »
و براى بازگويى نعمتهاى پروردگار به تو پاسخ مىگويم ( سپس بخشى از فضايل خود را بيان فرمود ) .
هامش
( 1 ) الضحى ، آيهء 11 .
( 2 ) مجمع البيان ، ذيل آيهء مورد بحث .