خطبهء 180 « 1 » و من خطبة له عليه السّلام في ذم العاصين من أصحابه
از خطبههاى امام عليه السّلام است كه در نكوهش ياران نافرمانش ايراد فرموده است .
خطبه در يك نگاه و شأن ورود آن
از كتاب « غارات » ثقفى چنين بر مىآيد كه امام عليه السّلام اين خطبه را زمانى ايراد كرد كه دو نفر فرستاده محمّد بن ابى بكر براى تقاضاى كمك قبل از وقوع جنگ ميان او و « عمرو بن عاص » در سرزمين مصر ، نزد امام عليه السّلام آمدند . امام عليه السّلام برخاست و مردم را به مسجد دعوت كرد و ماجرا را براى آنها بيان كرد ؛ اما گروه اندكى براى جهاد اعلام آمادگى كردند . شب هنگام به سوى اشراف كوفه فرستاد و آنها را به دار الاماره جمع فرمود ؛ در حالى كه بسيار اندوهگين بود ؛ زيرا مىدانست شكست محمّد بن ابى بكر و افتادن مصر به دست طرفداران معاويه ، ضربهء بسيار سنگينى است . امام عليه السّلام اين خطبه را در نكوهش ياران
هامش
( 1 ) سند خطبه :
اين خطبه را « ابراهيم بن هلال ثقفى » كه پيش از سيّد رضى مىزيسته در كتاب « غارات » از « حبيب بن عبد اللّه » نقل كرده است . ( مصادر نهج البلاغه ، جلد 2 ، صفحهء 439 و 440 ) .