مىكند و باز با سرعت شگفتآورى كلمات و جملهها را مىسازد و هرگز خسته نمىشود ! اگر كمى مسير حركت خود را اشتباه كند ، كلمات مهمل و گاه خندهآور ايجاد مىشود ! و نيز به هنگام غذا خوردن با سرعت و دقت بىنظيرى لقمه غذا را به زير دندانها مىفرستد و خود را به عقب مىكشد تا غذا در زير چكشهاى دندان نرم شود . اگر در هفته ، يا ماه و سال يك بار در اين كار دقيق اشتباه كند و لاى دندانها بماند ، چنان ضربهاى مىخورد كه خون از آن جارى مىشود و در اين جاست كه مىگوييم : « زبانمان را گاز گرفتيم » .
كار مهم ديگر او جمع كردن غذاهاى جويده و فرستادن آن به درون حلق است كه اگر زبان نبود ، بلعيدن آب و غذا كار بسيار مشكل و پيچيدهاى بود ؛ اين از نظر ظاهر .
و اما از نظر برنامههاى معنوى و اخلاقى باز هم نقش زبان ، بسيار مهم است ؛ چرا كه سادهترين وسيلهء عبادت و مهمترين وسيلهء گناه است ؛ بهترين عبادات ( نماز ، تلاوت قرآن ، تعليم و تربيت ، امر به معروف و نهى از منكر و . . . ) با زبان انجام مىشود ؛ همان گونه كه حدود سى گناه كبيره ( غيبت ، تهمت ، آزار مؤمن ، حكم به باطل ، ايجاد فساد و اختلاف و . . . ) با زبان انجام مىگيرد .
زبان ، خطرناكترين وسيلهء گناه است ؛ زيرا در هر زمان و مكان و در هر شرايط بدون هيچ هزينهاى در اختيار انسان قرار دارد ؛ از آن بدتر اين كه گناهان زبان بر اثر كثرت و وسعت ، غالبا قبح و زشتى خود را در ميان مردم از دست داده است ؛ به همين دليل نخستين گام در اصلاح خويش ، اصلاح زبان است و پيمودن مراحل قرب به خدا از مسير اصلاح زبان مىگذرد .
براى نجات از گناهان زبان ، دو راه مهم وجود دارد كه امام عليه السّلام در سخنان مزبور به آن اشاره فرموده است :
نخست ، كم سخن گفتن و از فضول كلام پرهيز نمودن كه يك وسيلهء مهم براى بر كنار ماندن از آفات زبان است .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 580
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٨٠