فإنّ هذه النّفس أبعد شيء منزعا و إنّها لا تزال تنزع إلى معصية في هوى ) .
اين يك واقعيت است كه انسان در مسير اطاعت فرمان خدا اعم از عبادات و غير آن و نيز براى كسب فضايل اخلاقى و دفع رذايل ، بايد راههاى پر پيچ و خمى را طى كند و از فراز و نشيبها و گردنههاى صعب العبور بگذرد و هر لحظه مراقب خطرهايى كه از چپ و راست او را تهديد مىكند باشد تا به سر منزل مقصود برسد ؛ ولى در مسير گناه ، نفس سركشگويى در جادهء صاف و بدون مانع و خالى از پيچ و خم با سراشيبى مطلوب حركت مىكند . همين است سرّ پاداش مطيعان و رمز كيفر عاصيان .
در حديث جالب و پر معنايى از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم : « هنگامى كه خداوند ، بهشت را آفريد به جبرئيل دستور داد برو و به آن نگاهى بيفكن ! جبرئيل رفت و نظرى بر آن انداخت و عرضه داشت : خداوندا ! به عزت و جلالت ! هر كس اوصاف آن را بشنود ، حتما به سوى آن مىآيد و در آن وارد مىشود ؛ سپس خداوند آن را در لابهلاى ناراحتىها قرار داد و باز به جبرئيل دستور داد : برو به آن نگاه ديگرى بيفكن ! جبرئيل رفت و نظرى به آن انداخت و عرضه داشت : خداوندا ! من از اين مىترسم كه با اين وصف ، كسى به سراغ بهشت نرود و هنگامى كه دوزخ را آفريد به جبرئيل فرمود : برو و نگاهى به آن بيفكن .
جبرئيل رفت و نگاهى به آن افكند و عرضه داشت : به عزّت و جلالت قسم هر كس اوصاف دوزخ را بشنود داخل آن نخواهد شد ؛ سپس خداوند آن را در لابهلاى شهوات قرار داد و به جبرئيل فرمود : برو نگاه ديگرى بر آن بيفكن ، جبرئيل نگاهى كرد و عرضه داشت : به عزت و جلالت سوگند ! من از اين مىترسم كه همه وارد دوزخ شوند » . « 1 »
نكته آنها كه به طاعات عشق مىورزند
آن چه در اين عبارت از خطبهء مزبور نقل شد ، يك حكم غالبى است نه دايمى ؛ به
هامش
( 1 ) سنن ابن داوود ، جلد 2 ، صفحهء 422 ( حديث 4744 ) و بحار الانوار ، جلد 68 ، صفحهء 72 .