را مىطلبد ؛ ولى او يك روز در پشت صحنه ، مردم را بر قتل عثمان تحريك مىكرد و بعد از قتل عثمان ، بلافاصله در مقام دفاع از او برآمد و به خونخواهى او پرداخت . اين است راه و رسم سياست بازان حرفهاى مكار كه گاه در يك روز مسير خود را يك صد و هشتاد درجه تغيير مىدهند ! ! برنامهء معاويه در اين ماجرا - هر چند دور بود - نيز چندان تفاوتى با « طلحه » نداشت . او هم دست روى دست گذاشت تا « عثمان » كشته شود و بعد به خونخواهى او پرداخت .
آنها در واقع به قتل عثمان راضى بودند تا جاده براى خلافت آنها هموار گردد و از اين كلاه ، نمدى براى خود تهيه كنند .
امام عليه السّلام در عبارات مذكور مىفرمايد : طلحه با قاتلان عثمان همكارى نكرد ؛ در حالى تاريخ مىگويد او با آنها همكارى داشت .
پاسخ اين سؤال روشن است : مقصود امام عليه السّلام ، اين است كه علنا و آشكارا وارد ميدان نشد ؛ ولى به يقين در پشت صحنه جزو كار گردانها بود .
جالب اين كه به گفتهء « ابن قتيبه » در « الامامة و السياسة » هنگامى كه « عايشه » در « بصره » خطبه مىخواند كه آنها را به خونخواهى عثمان تشويق كند ، مردى از اشراف و بزرگان « بصره » نامهاى نشان داد كه « طلحه » جهت تشويق به قتل عثمان براى او نوشته بود . آن مرد خطاب به طلحه گفت : « اين نامه را مىشناسى ؟ » « طلحه » گفت : « آرى » آن مرد گفت : « پس چرا تغيير موضع دادى ؟ ديروز ما را به قتل عثمان تشويق مىكردى و امروز ما را به خونخواهى او دعوت مىنمايى ؟ ! شما چنين گفته بوديد كه على از شما دعوت كرده بود تا مردم براى تصدى خلافت با شما دعوت كنند ؛ چون سن شما بيشتر بود ؛ ولى شما ابا كرديد و گفتيد : او به دليل نزديكى به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سوابقاش در اسلام بر ما مقدّم است و با او بيعت كرديد ؛ پس چرا امروز بيعت را شكستيد ؟ ! » « طلحه » در پاسخ گفت : « او بعد از آن كه خلافت را در اختيار گرفت و مردم با او بيعت كردند چنين پيشنهادى به ما كرد . ما مىدانستيم او چنين كارى نخواهد كرد و اگر مىكرد
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 527
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٢٧