حبيس « 1 » رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - لهما و لغيرهما ) .
همه مىدانيم كه قرآن به همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله توصيه مىكند كه در خانههاى خود بنشينند و همچون عصر جاهليّت در برابر چشم اين و آن ظاهر نشوند
« وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى »
« 2 » .
گويا حوادثى همچون جنگ جمل از قبل پيش بينى شده بود و اين دستور ناظر به آن و مانند آن است . ولى اين ناجوانمردان ، همسران خود را در خانه نشاندند و همسر پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله را بر خلاف نصّ صريح قرآن بيرون كشاندند تا از وجود او براى مقاصد شوم خود استفادهء ابزارى كنند .
و در ادامهء اين سخن ، امام عليه السّلام به اشكال دوّمى مىپردازد و مىفرمايد : « اين جريان در ميان لشكرى صورت گرفت كه همهء آنها به من قول اطاعت داده بودند و با رضايت كامل و بدون اكراه با من بيعت كرده بودند ! » ( في جيش ما منهم رجل إلّا و قد أعطاني الطّاعة ، و سمح لي بالبيعة ، طائعا غير مكره ) .
نه تنها مسلمانان ، بلكه قبل از اسلام نيز آنها كه با كسى بيعت مىكردند خود را به تمام معنا ملزم به بيعت خود مىدانستند ؛ ولى آتش افروزان جنگ جمل اين سنّت را شكستند و آشكارا بيعت خود را زير پا نهادند و در برابر امام عليه السّلام صف كشيدند و آمادهء نبرد شدند .
و در ادامه به گناه بزرگ ديگر آنان اشاره كرده ، مىفرمايد : « ( از همه بدتر اين كه پس از ورود به بصره ) به فرماندار من در بصره و همچنين خزانهداران بيت المال مسلمين و به مردم ديگرى از اهل آن شهر حمله كردند ؛ گروهى از آنان را با شكنجه و گروهى را با حيله
هامش
( 1 ) « حبيس » از مادهء « حبس » به معناى محبوس است و اشاره به همسر پيامبر عايشه است كه از شركت در جنگ و ورود در اين صحنههاى اجتماعى ممنوع بود ؛ ولى طلحه و زبير او را تشويق به اين كار كردند .
( 2 ) احزاب ، آيهء 33 .