گروهى از آنان را با شكنجه و گروهى را با حيله كشتند . به خدا سوگند ! اگر آنها فقط به يك نفر دست مىيافتند و او را به طور عمد و بدون گناه مىكشتند ، قتل همهء آن لشكر براى من حلال بود ؛ چرا كه آنها حضور داشتند و مخالفت نكردند و از او نه با زبان دفاع كردند و نه با دست ( و به اين ترتيب ، هم دست مفسدان فى الارض شدند ) چه رسد به اين كه آنان گروه بسيارى از مسلمانان را به تعداد همراهانشان كه با آنها وارد بصره شدند به قتل رساندند !
* * *
شرح و تفسير رسوايى آتش افروزان جنگ جمل
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه ، شرحى پيرامون خطاهاى بزرگ آتش افروزان جنگ جمل بيان مىكند تا همه بدانند اگر امام به جنگ با آنها برخاست و گروهى از آنان در اين جنگ كشته شدند مستحق بودند ؛ دهان بهانه جويان و ايراد كنندگان بى خبر را با اين منطق قوى و نيرومند خود مىبندد و به طور عمده به سه گناه از جرايم سنگين آنها اشاره مىكند :
نخست مىفرمايد : « آنها ( طلحه و زبير و هم دستانشان ) به سوى بصره حركت كردند ؛ در حالى كه همسر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را همچون كنيزى كه به بازار برده فروشان مىبرند ، به دنبال خود كشاندند » ( فخرجوا يجرّون حرمة رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - كما تجرّ الأمة عند شرائها ، متوجّهين بها إلى البصرة ) .
سپس مىفرمايد : « ( آرى ) آنها همسران خود را در خانههايشان پشت پرده نگه داشتند ( تا از نظر نامحرمان دور باشند ) ولى پرده نشين حرم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را در برابر ديدگان خود و ديگران ظاهر ساختند » ( فحبسا نساءهما في بيوتهما ، و أبرزا