مىفرمايد : « برابر سرزمينها و حيوانات مسئوليد » .
روايات زيادى از پيامبر اكرم و ائمهء معصومين عليهم السّلام نيز در اين زمينه صادر شده كه اين مسأله مهم را در عالىترين شكل و صورت بيان فرموده است ؛ از جمله :
در ماجرايى از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم : آن حضرت شترى را ديد كه آن را خواباندهاند و پاى آن را بستهاند ؛ ولى جهازش بر او بود ( در حالى كه در اين گونه موارد جهاز را از پشت شتر بر مىدارند تا استراحت كند ) پيامبر فرمود : « أين صاحبها ؟ مروه فليستعدّ غدا للخصومة ؛ به او بگوييد : خود را فرداى قيامت براى دادخواهى آماده سازد ! » . « 1 » در حديث ديگرى از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است : « لا تتورّكوا على الدّوابّ و لا تتّخذوا ظهورها مجالس ؛ به صورت يك طرفى بر چهارپايان ننشينيد ( زيرا سنگينى پاها بر يك طرف بدن حيوان وارد مىشود ) « 2 » و پشت آنها را به صورت مجلس انتخاب نكنيد ( اشاره به اين كه اگر در راه به دوستانتان رسيديد و مىخواستيد با آنها گفتگوهايى داشته باشيد از مركب پياده شويد ؛ هنگامى كه گفتگوى شما تمام شد سوار شويد ! ) » . « 3 » باز در حديثى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم : « للدّابّة على صاحبها ستّة حقوق لا يحمّلها فوق طاقتها و لا يتّخذ ظهرها مجالس يتحدّث عليها و يبدأ بعلفها اذا نزل و لا يسمها و لا يضربها في وجهها فإنّها تسبّح و يعرض عليها الماء إذا مرّ به ؛ چهار پا بر صاحبش شش حق دارد اين كه پيش از طاقتش بر آن بار نكند و پشت آن را مجلسى براى سخن گفتن قرار ندهد و هنگامى كه در منزلگاه پياده مىشود ، نخست
هامش
( 1 ) وسايل الشيعه ، جلد 8 ، صفحهء 394 .
( 2 ) در بعضى از منابع لغت « تورّك على الدابّه » به اين صورت تفسير شده كه يك پاى خود را بالا بياورد و بر زين بگذارد .
( 3 ) اصول كافى ، جلد 6 ، صفحهء 539 .