آذوقه او را آماده كند ( سپس به خود بپردازد ) و بدن او را داغ نكند و به صورتش شلاق نزند ؛ چرا كه تسبيح خدا مىگويد و هر زمان از كنار آب مىگذرد آب را بر او عرضه كند ( زيرا او نمىتواند تشنگى خود را اظهار كند ! ) « 1 » » .
اين احاديث و احاديث فراوان ديگرى كه در اين زمينه رسيده به خوبى نشان مىدهد كه اسلام ، دقيقترين دستورات را در زمينهء حمايت از حيوانات و رعايت حقوق آنها داده است ؛ تا آن جا كه اطلاع داريم چنين دستوراتى در هيچ مكتبى ديده نمىشود .
و دربارهء حفظ محيط زيست نيز دستورات فراوانى ديده مىشود ؛ از جمله اين كه دستور داده شده است : « كنار نهرها را آلوده نسازيد ؛ و همچنين زير درختان ميوهدار و مقابل درهاى خانهها و محل نزول كاروانها و اطراف مساجد » . « 2 » در دستورات جنگى اسلام نيز نقل شده : « درختان سرزمين دشمن را قطع نكنيد ؛ نسوزانيد و با جريان سيل آساى آب ، آنها را از ميان نبريد . آب آشاميدنى دشمن را آلوده نسازيد » . « 3 »
* * *
هامش
( 1 ) اصول كافى ، جلد 6 ، صفحهء 537 ، حديث 1 .
( 2 ) به كتاب « وسايل الشيعه » ، احكام الخلوة ، باب 15 مراجعه كنيد .
( 3 ) وسايل الشيعه ، كتاب الجهاد ، باب 16 و 15 از باب جهاد العدوّ .