قافله به حركت در مىآيند . جسد بى جان آنها را بر دوش مىگيريم و به قبرستان مىبريم و به خاك مىسپاريم و باز مىگرديم . آيا ميان ما و آنها تفاوتى است كه آنها بروند و ما بمانيم ؟ ! ! ديگر اين كه نشانههاى حركت به سوى پايان زندگى در وجود همهء ما يكى بعد از ديگرى آشكار مىشود : آثار پيرى ، موهاى سفيد و ناتوانى اعضا ، تمام اينها نشانهء آن است كه قيامت از پشت سر مىراند .
با اين دو دليل روشن ، هيچ عاقلى احتمال مىدهد كه از اين قانون استثنا شود ؟ ! سپس امام عليه السّلام به نتيجهگيرى مهمّى مىپردازد و مىفرمايد : « ( حال كه چنين است ) سبكبار شويد تا به قافله برسيد ؛ چرا كه پيشينيان را در انتظار رسيدن بازماندگان نگهداشتهاند ، ( تا همه در يك زمان محشور شوند ) » ( تخفّفوا تلحقوا ، فإنّما ينتظر بأوّلكم آخركم ) .
آرى ، سفر آخرت ، سفرى است بسيار پر فراز و نشيب و داراى گردنههاى صعب العبور ؛ تنها سبكباران مىتوانند از اين راه بگذرند ؛ همان كسانى كه در زندگى دنيا به حداقل قناعت كردند و از ثروت اندوزى و زندگى پر زرق و برق و سرشار از تجمّلات چشم پوشيدند ؛ همچون مسافرى كه حداقل آب و غذاى لازم را براى سفر با خود مىبرد و از فراز و نشيبها به آسانى مىگذرد ؛ نه همچون كسانى كه بر اثر خيالات خام ، بارهاى سنگينى بر دوش گرفتهاند كه در همان گردنهء اوّل و دوّم مىمانند و از قافله جدا مىشوند و تلف مىگردند .
مرحوم سيّد رضى چند جملهء اخير را با مختصر تفاوتى در خطبهء 21 نقل كرده و در توضيح آن تصريح كرده كه جملهء « تخفّفوا تلحقوا ؛ سبكبار شويد تا به قافله برسيد » كلامى است كه از آن كوتاهتر و پر بارتر يافت نمىشود ، كلامى كه روح تشنگان طالب حكمت را سيراب مىكند ( و مهمترين درس زندگى را به انسان مىدهد ) . ما نيز در آن جا شرح
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 435
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٥