نكته كدام زيباتر است ؟
امام عليه السّلام با فصاحت و بلاغت بىنظير خود كه در اين خطبه آشكار ساخته ، گاه از زيبايىهاى اين جهان سخن گفته و گاه از زيبايىهاى جهان ديگر ؛ ولى هنگامى كه نوبت به شرح زيبايىها و نعمتهاى جهان ديگر مىرسد ، به طور ضمنى اين حقيقت را بيان مىكند كه آن چه مربوط به جهان ديگر است قابل شرح و بيان نيست ؛ به گونهاى است كه اگر انسان آن را ببيند ، مرغ جانش به سوى آن پر مىكشد و از خود بى خود مىشود .
به يقين ، ادبيات مربوط به زندگى اين دنيا هرگز قادر به شرح آن چه در سراى آخرت است ، نيست و به اين مىماند كه انسانى را از روز نخست تولد در اتاقى محبوس كنند و هنگامى كه به كمال عقل رسيد ، بخواهند مناظر زيبايى كه در باغها و گلستانها و آبشارها و صحنههاى مختلف جهان طبيعت است براى او شرح دهند ؛ از طاووس و پرهاى رنگارنگش بگويند ؛ از نغمههاى دلانگيز پرندگان خوش خوان سخن بگويند ؛ از ميوههاى لذيذ و ساير صحنههاى دل انگيز شرح دهند ؛ به يقين ادبياتى كه او در آن اتاق تاريك با آن آشنا شده ، هرگز قدرت شنيدن اينها را ندارد .
جالب اين كه امام عليه السّلام در اين خطبه از زواياى مختلف به نعمتهاى بهشتى مىنگرد ؛ گاه از صحنههاى زيبايى كه مايهء حظ بصر است و گاه از ميوههاى لذيذى كه كام را شيرين مىكند و گاه از پذيرايى گرم آميخته با احترام جوانان زيباروى بهشتى و گاه از امنيّت و آرامشى كه بر تمام آن محيط و آن فضا حاكم است ، سخن مىگويد .
نه بيمارى وجود دارد ؛ نه درد و رنج و نه مرگ و مير ؛ نه سلطهء ظالمان ؛ نه خيانت خائنان ؛ نه مكر پيمان شكنان و نه غدر غدّاران و نه جنگ و ويرانى ويرانگران . همه جا امن و امان است و همه جا صلح و صفا برقرار است .
در حديثى از « ابو سعيد خدرى » از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم : إنّ اللّه سبحانه لمّا حوّط حائط الجنّة لبنة من ذهب ، و لبنة من فضّة و غرس غرسها قال لها :