ممكن است اين سؤال پيش آيد كه امام عليه السّلام چه اصرارى دارد كه اين موضوع خرافى را دربارهء طاووس يا كلاغ نقل كند ، در حالى كه اگر چنين مىبود از شگفتىهاى خلقت محسوب مىشد ؟
پاسخ اين است كه اگر مردم براى اثبات عجايب خلقت به دنبال خرافات بروند ، واقعيتها نيز متزلزل مىشود و نتيجهء مطلوب از آنها گرفته نمىشود .
سؤال ديگرى كه در اين جا مطرح شده اين است كه در حجاز ، طاووسى وجود نداشته است كه امام عليه السّلام بارها لقاح جنس نر و ماده آن را ديده باشد و از آن سخن بگويد .
ابن ابى الحديد در پاسخ اين سؤال ( در شرح اين خطبه ) چنين مىگويد : گر چه به حسب ظاهر در مدينه چنين پروندهاى وجود نداشت ، ولى مولا على عليه السّلام اين خطبه را در كوفه خوانده است كه همه چيز از همه جا به آن جا آورده مىشد ؛ حتى هدايا و صفاياى پادشاهان ؛ بنابر اين جاى تعجب نيست كه حضرت ، طاووس و حركات آن را با چشم مبارك خود ديده باشد . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، جلد 9 ، صفحهء 270 .