پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از ديدن آن ناراحت شد ؛ چرا كه جنبهء زينتى داشت و فرمود : ديدن آن ، مرا به ياد دنيا و زرق و برق آن مىاندازد . دستور داد آن را فورا برداشتند . « 1 » سپس امام عليه السّلام در ادامهء اين سخن مىفرمايد : « به اين ترتيب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با قلب خود ( و تمام وجودش ) از زر و زيور دنيا روى گردان بود و ياد آن را در وجود خود ميراند و دوست مىداشت زر و زيور آن همواره از چشمش پنهان باشد مبادا از آن لباس فاخرى براى خود تهيّه كند و دنيا را قرارگاه خويش پندارد و اميد اقامت در آن را داشته باشد » ( فأعرض عن الدّنيا بقلبه ، و أمات ذكرها من نفسه ، و أحبّ أن تغيب زينتها عن عينه ، لكيلا يتّخذ منها رياشا « 2 » ، و لا يعتقدها قرارا ، و لا يرجو فيها مقاما ) .
اشاره به اين كه در قلب انسان ، دو محبّت با هم نمىگنجد . هرگاه مفتون و فريفتهء دنيا شود ، محبّت خدا و نعمتهاى جهان ديگر از قلب او بيرون مىرود و تا محبّت زر و زيور اين جهان را از دل بيرون نكند ، جايى براى محبّت خدا نيست ؛ همچنين اگر دلبستهء دنيا و زرق و برق آن شد ، آن را قرارگاه هميشگى خود مىپندارد و جايى براى عشق به خدا و آخرت باقى نمىماند . اين معنا دربارهء همه انسانها صادق است و زندگى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نمونهء بارزى از آن محسوب مىشود . در حديثى كه مرحوم كلينى در كتاب كافى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل كرده ، چنين مىخوانيم كه فرمود : « مالى و للدنيا انما مثلى و مثلها كمثل الراكب رفعت له الشجرة فى يوم صائف فقال تحتها ثم راح و تركها ؛ مرا با دنيا چه كار ؟ مثل من در برابر دنيا همچون شخص سوارى است كه در يك روز ، داغ تابستان در بيابانى به درختى مىرسد كمى در زير درخت ، استراحت مىكند سپس آن را
هامش
( 1 ) تاريخ بغداد ( خطيب بغدادى ) ، جلد 2 ، صفحهء 293 ؛ ولى در اين حديث به جاى ستر ( پرده ) نمرقه ( به معناى بالش ) نقل شده است .
( 2 ) « رياش » جمع « ريش » در اصل به معناى پرهاى پرندگان است و از آن جا كه پرهاى آنها لباس طبيعى زيبايى است و گاه به رنگهاى مختلف است اين واژه به هر گونه لباس زينتى و نيز به هر گونه زينت اطلاق مىشود و در جملهء بالا هر دو معنا را محتمل است .