مىفرمايد : «
« يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى لَها »
؛ در آن روز ، زمين تمام خبرهايش را بازگو مىكند ؛ چرا كه پروردگارش به آن وحى كرده و آن را به نطق در آورده است » . « 1 » 4 . زمانى كه در آن زندگى مىكنيم نيز از گواهان روز قيامت است ؛ چنان كه امير مؤمنان عليه السّلام مىفرمايد : « ما من يوم يمرّ على ابن آدم إلّا قال له ذلك اليوم : يا بن آدم أنا يوم جديد و أنا عليك شهيد ، فقل فىّ خيرا و اعمل فىّ خيرا أشهد لك به يوم القيامة ؛ روزى بر انسان نمىگذرد مگر اين كه آن روز به انسان مىگويد : اى فرزند آدم ! من روز تازهاى هستم و بر اعمالت گواهم ، در من سخنان خوب بگو و اعمال خوب بجا آور تا روز قيامت براى تو شهادت دهم » . « 2 » 5 . و از همه فراتر گواهى پيامبران است ؛ چرا كه به گواهى قرآن مجيد ، پيامبر هر امّتى روز قيامت گواه اعمال امت خويش است و پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله گواه بر همه آنهاست :
« فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً »
. « 3 » به اين ترتيب هر انسانى در تمام عمر خود در ميان اين گواهان و مراقبانى كه از شش جهت ، متوجّه اعمال اويند قرار گرفته و كسى كه ايمان به حقيقت و حقانيت اين گواهان داشته باشد سزاوار است كه كمترين خطايى از او سر نزند .
2 - سه جملهء پر معنا
عبارت ( فاتّعظوا بالعبر ، و اعتبروا بالغير ، و انتفعوا بالنّذر ) داراى سه جملهء كوتاه و بسيار پر معناست كه براى بيدار ساختن غافلان بهترين عامل است و در هر يك از اين سه جمله به حقيقتى جداگانه اشاره شده است .
هامش
( 1 ) زلزال ، آيات 4 و 5 .
( 2 ) بحار الانوار ، جلد 74 ، صفحهء 379 .
( 3 ) نساء ، آيهء 41 .