شبها و روزها به سرعت مىگذرد . سال و ماهها طى مىشود . حوادث غير منتظره ، بيمارىها ، بلاها ، جنگها و امور ديگرى از اين قبيل همه و همه ، انسانها را هدف گرفتهاند .
بعد از اين هشدار ، همگان را به اين حقيقت متوجّه مىسازد و مىفرمايد : « آن كس كه به غير خويش پردازد و از خود غافل شود ، در تاريكىها سرگردان مىماند و در مهلكهها گرفتار مىشود . شياطين او را در طغيانش به پيش مىرانند و اعمال بدش را در نظرش جلوه مىدهند ! » ( فمن شغل نفسه به غير نفسه تحيّر في الظّلمات ، و ارتبك « 1 » في الهلكات ، و مدّت به شياطينه في طغيانه ، و زيّنت له سيّىء أعماله ) .
هر انسانى مجموعهاى از عيوب و نقصانها و نقاط ضعف را در خود دارد و تنها راه نجات او پرداختن به اصلاح آنهاست تا به تدريج به صورت انسان كاملى درآيد و شايستهء قرب خدا و نام والاى خليفة اللّه شود ؛ ولى كسى كه به بيرون خويش يعنى به انسانهاى ديگر يا مسايلى از قبيل : مال و مقام و ثروت و جاه بپردازد ، سرگردانى و گرفتارى او يقينى است و از آن اسفبارتر اين كه شياطين ، چنين انسان غافلى را در طغيانش تشويق مىكنند و اعمال زشت او را چنان زينت مىدهند كه جزو نقاط قوّت خود مىشمرد و به آن افتخار مىكند . بديهى است چنين انسان گرفتارى راه نجاتى نخواهد داشت .
قرآن مجيد دربارهء اين گونه افراد مىفرمايد : «
« كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ »
؛ آنها همچون كسىاند كه در ظلمتها گرفتار شده و از آن خارج نمىگردد . آرى ، اين گونه براى كافران ، اعمال زشتى را كه انجام مىدادند ، تزيين شده است » . « 2 » و در پايان اين بخش به سرنوشت نهايى و سرانجام كار اشاره كرده ، مىفرمايد :
هامش
( 1 ) « ارتبك » از مادهء « ربك » ( بر وزن ربط ) به معناى پريشان و درهم شدن كار است ؛ به گونهاى كه نجات براى انسان مشكل شود .
( 2 ) انعام ، آيهء 122 .