شرح و تفسير حرام خدا را با كلاه شرعى حلال مىشمرند !
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه كه آخرين بخش آن است در ادامهء نقل كلام پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در خصوص فتنه و آزمون بزرگ كه بعد از آن حضرت رخ مىدهد ، چنين مىگويد : « آن حضرت ( به من ) فرمود : اى على ، مردم بعد از من با ثروتشان آزمايش مىشوند . ديندار بودن را منّتى بر خدا قرار مىدهند و ( با اين كه مرتكب گناهان بزرگى مىشوند ) انتظار رحمت از خدا دارند و خود را از خشمش در امان مىبينند . حرام خدا را با شبهات دروغين و هوسهاى غفلتزا حلال مىشمرند . شراب را به نام « نبيذ » ، و رشوه را به نام « هديه » و ربا را به اسم « تجارت » ، حلال مىپندارند ! » ( و قال : « يا عليّ ، إنّ القوم سيفتنون بأموالهم ، و يمنّون بدينهم على ربّهم ، و يتمنّون رحمته ، و يأمنون سطوته ، و يستحلّون حرامه بالشّبهات الكاذبة ، و الأهواء السّاهية ، فيستحلّون الخمر بالنّبيذ ، و السّحت « 1 » بالهديّة ، و الرّبا بالبيع » ) .
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در اين بخش از سخنش بر جزئياتى از اين آزمون بزرگ و فتنهء فراگير انگشت مىنهد و به پنج وصف از اوصاف گروهى كه امتحان مىشوند اشاره مىكند . قبل از هر چيز تصريح مىكند كه آنها به اموالشان امتحان مىشوند ؛ اشاره به اين كه مال ، عمدهترين وسيلهء امتحان آنهاست ؛ همان گونه كه در هر عصر و زمانى چنين است و ديگر اين كه آنها گرفتار غرور بى دليلىاند ؛ چرا كه مسلمان بودن خود را به رخ مردم مىكشند و گويا منّتى بر خدا دارند ؛ با تمام آلودگىها خود را مشمول رحمت خدا و در امان از عذاب او مىپندارند و چنين است حال تمام گنهكاران مغرور و از خود راضى . قرآن مجيد دربارهء گروهى از اعراب تازه مسلمان كه داراى همين صفات بودند ، مىگويد :
هامش
( 1 ) « سحت » در اصل به معناى جدا كردن پوست چيزى است ، سپس به هر مال نامشروعى مخصوصا « رشوه » اطلاق شده است ؛ زيرا اين گونه اموال ، صفا و طراوت و بركت را از انسان دور مىكند ؛ همان گونه كه درخت پوست كنده پژمرده مىشود .