نمىشود ؛ از همين رو عرض كردم : اى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ! منظور از اين آزمايش و فتنه چيست كه خدا تو را از آن آگاه ساخته است ؟ » ( فقال إنّه لمّا أنزل اللّه سبحانه ، قوله :
« الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ »
« 1 » علمت أنّ الفتنة لا تنزل بنا و رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - بين أظهرنا . فقلت : يا رسول اللّه ، ما هذه الفتنة الّتي أخبرك اللّه تعالى بها ؟ ) .
سپس در ادامه چنين مىافزايد كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « اى على بعد از من امّتم در بوتهء آزمايش قرار مىگيرند ، عرض كردم : اى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، ( دربارهء شهادت من چه مىفرماييد ؟ ) مگر در جنگ « احد » ، بعد از آن كه جمعى از مسلمانان شهيد شدند و من به سعادت شهادت نرسيدم و اين بر من سخت آمد به من نفرمودى بشارت باد بر تو كه شهادت از پى توست ؟
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : مطلب همان گونه است كه گفتهام ؛ ولى بگو : در آن هنگام چگونه صبر خواهى كرد ؟ عرض كردم : اى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ! اين از موارد صبر نيست ( زيرا صبر در برابر مصيبت است ) بلكه از موارد بشارت و شكر است » ( فقال : « يا عليّ ، إنّ أمّتي سيفتنون من بعدي » ، فقلت : يا رسول اللّه ، أو ليس قد قلت لي يوم أحد حيث استشهد من استشهد من المسلمين ، و حيزت « 2 » عنّي الشّهادة ، فشقّ ذلك عليّ ، فقلت لي : « أبشر ، فإنّ الشّهادة من ورائك « 3 » ؟ » فقال لي : « إنّ ذلك لكذلك ، فكيف صبرك إذن ؟ » فقلت : يا رسول اللّه ، ليس هذا من مواطن الصّبر ، و لكن من مواطن البشرى و الشّكر ) .
هامش
( 1 ) عنكبوت ، آيات 1 - 2 .
( 2 ) « حيزت » از مادهء « حيازت » است ؛ اگر با « الى » متعدى شود به معناى رسيدن به چيزى است و اگر با « عن » متعدى شود ، مانند خطبه مذكور به معناى نرسيدن به آن است .
( 3 ) « وراء » گاه به معناى پشت سر و گاه به معناى پيش رو مىآيد .