خطبه در يك نگاه
امام عليه السّلام در اين خطبه ، به مسائل گوناگونى اشاره مىكند كه در عين استقلال هر يك از آنها ، پيوند روشنى با هم دارند .
اين خطبه بر چند محور دور مىزند :
نخست اين كه امام عليه السّلام مردم را به اطاعت خويش فرا مىخواند و راه بهشت را كه راه پر مشقتى است به آنها نشان مىدهد .
دوّم اين كه دليل شركت عايشه را در جنگ جمل بيان مىكند تا مردم گمان نبرند شركت او در اين جنگ دليل بر مشروعيت كار طلحه و زبير بوده است .
در بخش سوّم ، دربارهء پايان زندگى و قيام قيامت سخن مىگويد و مردم را براى آن از طريق ايمان و عمل صالح و كسب علم و دانش آماده مىسازد .
در چهارمين بخش ، به چگونگى حشر مردم از قبور در سراى آخرت اشاره مىكند .
و در بخش پنجم ، از امر به معروف و نهى از منكر كه انجام دادن آن بر خلاف پندار بعضى از ناآگاهان هيچ مشكلى در زندگى ايجاد نمىكند ، سخن به ميان مىآورد .
در بخش ششم ، از اهميّت قرآن و آثار عظيم آن در اصلاح فرد و جامعه بحث مىكند .
و سرانجام در بخش هفتم ، در پاسخ اين پرسش كه شخصى از آن حضرت مىپرسد :
در مورد فتنه با ما سخن بگو و آيا از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در اين باره پرسشى داشتهاى ، به شرح جامعى دربارهء اين موضوع پرداخته و در ضمن از شهادت خود در آينده نيز خبر مىدهد .
* * *