خطبهء 156 « 1 » و من كلام له عليه السّلام خاطب به اهل البصرة على جهة اقتصاص الملاحم
از سخنان امام عليه السّلام است كه در آن اهل بصره را مخاطب ساخته و از حوادث آينده آنها را با خبر مىسازد .
هامش
( 1 ) سند خطبه :
اين خطبه را امام عليه السّلام در « بصره » بعد از « جنگ جمل » بيان فرمود و در آن به سؤالات مختلف گروههايى پاسخ گفت كه چگونه جنگ با لشكر جمل و تقسيم غنايم جنگى مجاز بوده ، ولى تقسيم اموال آنها و اسارت زنان و فرزندانشان به عنوان اسيران جنگى و اموال اسيران جايز نبوده است و همچنين توضيحاتى دربارهء ايمان و كفر و امر به معروف و نهى از منكر و بحثهايى دربارهء بدعت و فتنهها .
نويسندهء كتاب « مصادر » بعد از اشاره به مطلب مذكور مىگويد : هرگاه بخش كلمات قصار نهج البلاغه كلماتى با شمارهء 31 ، 32 ، 266 و 374 بنگريم خواهيم ديد كه همهء آنها با خطبهء مزبور تطبيق مىكند و از يك جا گرفته شده است .
سپس از كتاب « مختصر بصائر الدرجات » نقل مىكند كه او مىگويد : من كتابى با عنوان « خطب لمولانا امير المؤمنين » ديدم كه مرحوم « سيّد بن طاووس » در حاشيهء آن نوشته است :
اين كتاب به اقرار نويسندهاش با دو واسطه به امام صادق عليه السّلام مىرسد ؛ بنابر اين ممكن است تاريخ كتابتش بعد از سنهء 200 هجرى بوده باشد و در اين كتاب بخشهايى از خطبهء مورد بحث نقل شده است . ( مصادر نهج البلاغه ، جلد 2 ، صفحهء 357 ) .