در چه زمانى ظهور مىكند همان گونه كه اشاره شد شارحان « نهج البلاغه » تفسيرهاى مختلفى دارند . بعضى آن را ناظر به زمان « بنى اميه » مىدانند كه نخست ، آنها بر تمام كشور اسلامى سلطه پيدا مىكنند و نيكان و پاكان را از صحنه اجتماع دور مىسازند و صداى مظلومان را خاموش مىكنند ولى چيزى نمىگذرد كه گروهى بر ضد آنها قيام مىكنند و سلطهء آنها را در هم مىپيچنند و آنها را به زبالهدان تاريخ مىفرستند .
و بعضى ديگر معتقدند كه آنها ياران حضرت مهدى ( ارواحنا فداه ) هستند كه بعد از يك دوران ظلم و فساد و تباهى و بيگانگى از خدا ، به فرمان پيشوايشان قيام مىكنند و آن را پر از عدل و داد مىسازد پس از آن كه ظلم و جور همه جا را فراگرفته است .
ولى با توجه به آنچه در بخش بعد مىآيد چنين به نظر مىرسد كه اين گروهها اشاره به مردمى هستند كه در عصر جاهليّت مىزيستند گروهى راه فساد را پيمودند و گروهى بىتفاوت بودند و سرانجام گروهى از صالحان مخلص به پا خاستند و به حمايت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله پرداختند و جان و مال خويش را نثار او كردند و اسلام در همه جا حاكم شد .
جملهء « حملوا بصائرهم على أسيافهم ؛ آگاهى خود را بر شمشيرها حمل مىكنند » تعبير بسيار زيبايى است كه نشان مىدهد مبارزات اسلامى بايد بر اساس آگاهىها باشد و مبارزهء فرهنگى بر مبارزهء نظامى مقدّم است .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 732
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٣٢