چراغ روشنى بخش ، در آن گام مىنهد و به سيره و روش صالحان ( پيامبر و ائمه اهل بيت ) رفتار مىكند . او مىآيد تا در آن ميان گرهها را بگشايد ، بردگان را آزاد سازد ، گمراهان و ستمگران متحد را پراكنده كند ، و حق جويان متفرّق را گرد هم آورد ، او مدتى در پنهانى از مردم به سر مىبرد آن گونه كه پى جويان اثر قدمش را نبينند ، هر چند براى يافتن او بسيار جستجو كنند . سپس گروهى ( براى يارى او ) آماده مىشوند همچون آماده شدن شمشير به دست آهنگر تيزگر . چشم آنان با قرآن روشنى مىگيرد و تفسير آياتش به گوش آنها افكنده مىشود و هر صبح و شام از جام حكمت سيراب مىشوند !
شرح و تفسير نابسامانىها در پرتو وجودش سامان مىيابد
همان گونه كه در بالا آمد اين خطبه در مجموع پيشگويى از حوادث آينده ، مىكند و قرائن و تعبيرات موجود در خطبه ، به خوبى نشان مىدهد كه سخنان امام عليه السّلام در اين خطبه اشاره به حوادث پيش از قيام مهدى عليه السّلام و سپس قيام مبارك اوست .
نخست مىفرمايد : « مردم به چپ و راست متمايل شده در مسير ضلالت و گمراهى گام نهاده ، و راههاى مستقيم را رها كردهاند » ( و أخذوا يمينا و شمالا ظعنا في مسالك الغيّ ، و تركا لمذاهب الرّشد ) .
سپس مىافزايد : « دربارهء آنچه بايد رخ دهد و مورد انتظار است عجله مكنيد و آنچه را فردا با خود مىآورد ، دور مشمريد » ( فلا تستعجلوا ما هو كائن مرصد « 1 » ، و لا تستبطئوا ما يجيء به الغد ) .
هامش
( 1 ) « مرصد » از مادّهء « رصد » ( بر وزن صمد ) در اصل به معنى مراقبت از چيزى است و « مرصد » به چيزى گفته مىشود كه مورد مراقبت و انتظار قرار گرفته است .