بخش اوّل
أيّها النّاس ، كلّ امرىء لاق ما يفرّ منه في فراره . الأجل مساق النّفس .
و الهرب منه موافاته . كم أطردت الأيّام أبحثها عن مكنون هذا الأمر ، فأبى اللّه إلّا إخفاءه . هيهات ! علم مخزون !
ترجمه
اى مردم ! هر كس از آنچه فرار مىكند ، در همان حال فرار به آن مىرسد ! « اجل » سرآمد زندگى و پايان حيات است ، و فرار از آن ، رسيدن به آن است ! چه روزهايى كه من به بحث و كنجكاوى از اسرار و باطن اين امر ( پايان زندگى ) پرداختم ، ولى خداوند جز اخفاى آن را نخواسته است .
هيهات ! اين علمى است پنهان ، ( و مربوط به ذات پاك خداوند ) .
شرح و تفسير فرار از مرگ ممكن نيست !
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه ، بر اين امر تأكيد مىكند كه نه تنها فرار از مرگ ممكن نيست ، بلكه انسان در حال فرار ، به استقبال مرگ مىرود مىفرمايد : « اى مردم ! هر كس از آنچه فرار مىكند ، در همان حال فرار به آن مىرسد ! ، « اجل » سرآمد زندگى و پايان حيات است ، و فرار از آن ، رسيدن به آن است ! » ( أيّها النّاس ، كلّ امرىء لاق ما يفرّ منه في فراره . الأجل مساق « 1 »
هامش
( 1 ) « مساق » مصدر ميمى يا اسم مكان از مادّهء « سوق » است و به معنى مقصدى است كه انسان به آن مىرسد يا به تعبير ديگر پايان راه است .