سؤال :
در اين جا سؤالى مطرح شده است و آن اين كه : طبق اخبار زيادى كه از امير مؤمنان على عليه السّلام رسيده آن حضرت هم زمان مرگ خود را به خوبى مىدانست ، و هم قاتل خود را مىشناخت ، و در شب شهادت ، پيوسته به فرزندانش خبر مىداد ، و حتى در اثناى همان ماه « رمضان » ، كه در آن شهيد شد با تعبيرات مختلفى اشاره به زمان شهادت خود كرد ، حتى از روايت معروفى كه در « كافى » نقل شده ، بر مىآيد كه مرغان خانگى حضرت ، نيز خبردار بودند ، با اين حال چگونه امام عليه السّلام مىفرمايد : كه جز خدا كسى از اجل انسانها با خبر نيست ؟ « 1 » .
پاسخ :
بعضى به استناد پارهاى از روايات « 2 » ، معتقدند ، حالات معصومين عليهم السّلام و اولياء اللّه مختلف است ، گاه به ارادهء پروردگار همه چيز را مىدانند ، و گاه به ارادهء حق ، مسائلى از آنها پنهان مىشود ، حتى ممكن است لحظهها ، متفاوت باشد ، « يعقوب » پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بوى پيراهن « يوسف » را از فاصلهء دور ( از مصر ) شنيد ، ولى او را در چاه « كنعان » نزديك خود ، نديد ! اين احتمال نيز وجود دارد كه آنچه را امام عليه السّلام در بالا مىفرمايد : يك قانون كلى دربارهء اجل و سرآمد زندگى همه انسانها باشد ، ولى اين قانون كلى مانند همهء قوانين كلى ، استثنائاتى دارد ، چه مانعى دارد كه بعضى از اولياء اللّه به فرمان خدا و تعليم او ، لحظهء مرگ خود را بدانند .
در اين جا نكتهء سوّمى نيز وجود دارد و آن اين كه : علوم معصومين عليهم السّلام
هامش
( 1 ) « اصول كافى » جلد اوّل باب « ان الأئمه يعلمون متى يموتون » حديث 4 .
( 2 ) « اصول كافى » جلد اوّل باب « ان الأئمه يعلمون متى يموتون » حديث 4 .