استعمار و استثمار خودكامگان ، و پذيرش قوانين غير الهى ، همه ، در مفهوم اين جملهها داخل است و هدف بعثت اين بود كه انسان را از تمام آنها رهايى بخشد .
مرحوم « كلينى » در « كافى » جملههاى بالا را به اين صورت نقل كرده است :
« إنّ اللّه تبارك و تعالى بعث محمّدا صلّى اللّه عليه و آله بالحقّ ليخرج عباده من عبادة عباده إلى عبادته و من عهود عباده إلى عهوده و من طاعة عباده إلى طاعته و من ولاية عباده إلى ولايته ؛ خداوند محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به حق مبعوث كرد ، تا بندگانش را از عبادت بندگان خارج سازد و به عبادت خويش فرا خواند ، و از پيمانهاى بندگانش به پيمانهاى خودش ، و از اطاعت بندگانش به اطاعت خودش و از پذيرش ولايت بندگانش ، به ولايت خودش دعوت نمايد » .
اين تعبيرات ، گواه تفسيرى است كه براى خطبه بالا ذكر كرديم « 1 » .
به اين ترتيب امام عليه السّلام هدف اصلى بعثت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله كه بقيهء اهداف به آن باز مىگردد در چند جمله كوتاه بيان فرموده ، و هر گونه ابهام را زدوده است .
در ادامهء اين سخن به ابزار و وسيلهء نيل به اين هدف عالى اشاره كرده مىفرمايد : « اين دعوت الهى به وسيلهء قرآنى انجام شد كه آن را با بيانى روشن تبيين كرده و استوار گردانيده است ، تا بندگان ، پروردگار خود را بشناسند بعد از آن كه او را نمىشناختند و به او اقرار نمايند بعد از آن كه او را انكار مىكردند ، و او را ثابت بدانند بعد از آن كه او را نفى مىكردند » . ( به قرآن قد بيّنه و أحكمه ، ليعلم العباد ربّهم إذ جهلوه ، و ليقرّوا به بعد إذ جحدوه ، و ليثبتوه بعد إذ أنكروه ) .
بىشك مشركان عرب به خدا ايمان داشتند و به او اعتراف مىكردند ، خالق آسمان و زمينش مىشمردند و بتها را شفيعان در گاهش مىدانستند ولى ، اين اعتقاد كه آلوده به شرك بود هيچ ارزشى نداشت ، خداوند پيامبر خويش را
هامش
( 1 ) كافى ، جلد 8 صفحهء 386 .