شرح و تفسير تجلى خداوند بر بندگان در قرآن
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه - همان گونه كه شارح بحرانى بيان كرده - نخست اشاره به بعثت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىكند و بعد ، اهداف بعثت را شرح مىدهد و سپس به وسيلهاى كه از آن براى وصول به اين هدف استفاده كرد ، يعنى قرآن مجيد اشاره مىفرمايد . مىگويد : « خداوند محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به حق مبعوث كرد تا بندگانش را از پرستش بتها به عبادت خويش دعوت كند و از اطاعت شيطان به اطاعت خود فرا خواند » ( فبعث اللّه محمّدا ، صلّى اللّه عليه و آله ، بالحقّ ليخرج عبادة من عبادة الأوثان إلى عبادته ، و من طاعة الشّيطان إلى طاعته ) .
چه تعبير گويا و زيبا و فشردهاى در مورد هدف بعثت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، تعبيرى كه بر دو اصل استوار است : نخست رها كردن عبوديت و پرستش بتها و تمسّك به توحيد در عبادت يعنى عبادت پروردگار ، و ديگر رها ساختن از اطاعت شيطان و تمسّك جستن به اطاعت پروردگار .
درست است كه اطاعت شيطان نيز نوعى بتپرستى است و بنابر اين داخل در مفهوم جملهء اوّل يعنى « عبادة الأوثان » است ولى تقابل اين دو جمله با يكديگر نشان مىدهد كه عبادت در معنى خاص خود ، يعنى پرستش ، به كار رفته است و منظور از اطاعت شيطان ، پيروى از فرمان اوست به پرستش . به هر حال « اوثان » ( بتها ) و شيطان در اين دو جمله مفهوم وسيع و گستردهاى دارد كه هر گونه معبودى غير از خدا را شامل مىشود ، و شياطين انس و جن را در بر مىگيرد .
بنابر اين تسليم در برابر حاكمان ظالم ، و اطاعت فرمان آنها و تن دادن به