« ابن ابى الحديد » دربارهء « زبير » مىنويسد : او به مردم مىگفت عثمان را بكشيد ، دين و آيين شما را دگرگون ساخته به او گفتند : پسرت بر در خانهء عثمان از او دفاع مىكند .
او گفت : من ناراحت نمىشوم اگر عثمان را بكشند هر چند قبل از او پسرم را بكشند ، عثمان فردا مردارى است بر جاده « 1 » .
آن دو تصور مىكردند اگر پاى عثمان از ميان برداشته شود ، ممكن است خلافت به آنها رسد ، ولى بعد از كشته شدن عثمان و بيعت پرشور مردم با على عليه السّلام ورق برگشت و اوضاع دگرگون شد و به گفته « عقاد » نويسندهء معروف « مصرى » مردم حاضر نبودند با آن دو بيعت كنند ؛ چرا كه وضع آنها با عثمان چندان تفاوت نداشت « 2 » .
« عايشه » از منتقدين معروف عثمان بود « 3 » ، ولى بعد از بيعت مردم با امام امير المؤمنين عليه السّلام هر سه نفر چرخش عظيمى كردند و طرفدار عثمان شدند و به خونخواهى او برخاستند ، در عالم سياست بازان حرفهاى از اين چرخشها فراوان ديده شده است و سرانجام هر سه به عاقبت شوم فتنهانگيزيهاى خود گرفتار شدند ؛ « طلحه » و « زبير » شكست خوردند و كشته شدند و « عايشه » با شرمندگى به « مدينه » برگشت و در گوشهء خانه نشست .
ما دربارهء « طلحه » و « زبير » و ماجراهاى جنگ « جمل » و كارهاى ناپختهء « عايشه » در مجلدات پيشين همين شرح ، به اندازهء كافى بحث كرديم « 4 » .
هامش
( 1 ) ابن ابى الحديد ، جلد 9 ، صفحهء 36 .
( 2 ) في ظلال نهج البلاغه ، جلد 2 ، صفحهء 294 .
( 3 ) كامل ابن اثير ، جلد 3 ، صفحهء 206 و تاريخ طبرى ، جلد 3 صفحهء 477 .
( 4 ) جلد 1 ، شرح خطبه سيزدهم ، جلد 2 ، شرح خطبههاى سىام و سى و يكم و جلد 3 ، صفحهء 209 - 301 .