( در اين شرايط ) بعد از تو كسى نيست كه به او مراجعه كنند » ( إنّك متى تسر إلى هذا العدوّ بنفسك ، فتلقهم فتنكب « 1 » ، لا تكن للمسلمين كانفة « 2 » دون أقصى بلادهم . ليس بعدك مرجع يرجعون إليه ) .
اشاره به اين كه هر گاه تو در ميدان جنگ كشته شوى تا مردم بخواهند با ديگرى بيعت كنند جامعهء اسلامى فاقد مركزيّت مىشود و مناطق دور دست كه از همه جا آسيب پذيرترند متلاشى مىشود ، سپس به ساير بلاد سرايت خواهد كرد .
و از آن جا كه همواره در مسائل اجتماعى نفى بايد توأم با اثبات باشد تا خلأ اجتماعى پيدا نشود امام عليه السّلام بعد از آن كه مىفرمايد : « خودت به ميدان نرو » راه چاره را به او نشان مىدهد و مىگويد : « مرد جنگ آزمودهاى را به سوى آنها بفرست و گروهى كه امتحان خود را ( در جنگها ) دادهاند و خير خواهند با او همراه ساز ، اگر خداوند پيروزى نصيب كند همان است كه تو مىخواهى ، و اگر شكل ديگرى رخ داد ( اشاره به اين كه شكست دامن مسلمين را بگيرد ) تو پشتيبان مردم و پناهگاه مسلمين خواهى بود ( و مىتوانى با اعزام نيروهاى جديد كنترل اوضاع را بدست بگيرى و بر دشمن پيروز شوى ) ( فآبعث إليهم رجلا محربا « 3 » ، و احفز « 4 » معه أهل البلاء « 5 » و النّصيحة ، فإن أظهر اللّه فذاك
هامش
( 1 ) « تنكب » از مادّهء « نكب » ( بر وزن نخل ) به معنى انحراف از مسير است ولى در عبارت بالا كنايه از شكست خوردن و كشته شدن است .
( 2 ) « كانفه » از مادّهء « كنف » ( بر وزن ظرف ) به معنى حفظ كردن آمده است بنابر اين « كانفه » به شخص يا چيزى مىگويند كه پناهگاه باشد و افرادى را حفظ كند .
( 3 ) « محرب » از مادّهء « حرب » به معنى كسى است كه جنگ جو و شجاع باشد .
( 4 ) « احفز » از مادّهء « حفز » ( بر وزن نبض ) به معنى فرستادن با سرعت و شدت است .
( 5 ) « بلاء » به معنى آزمايش است و « اهل البلاء » به معنى افراد آزموده و مجرّب مىباشد .