و جنگ خطرناك به طور ناگهانى پاى او از ميان برداشته شود هرج و مرج و آشوب همه جا را مىگيرد و كيان اسلام به خطر مىافتد .
روح بلند على عليه السّلام ايجاب مىكند كه همه چيز را در اين جا فراموش كند و خير مسلمين را بر هر كار ديگر مقدّم بدارد .
3 - عدم خيانت در مشورت
كلام بالا درسى است براى همهء مسلمين كه به هنگام مشورت بدون در نظر گرفتن موقعيت مشورت كننده و رابطه و ضابطهء او آنچه خير و صلاح است بازگو كنند .
به تعبير ديگر : يا مشورت را نپذيرند و يا اگر پذيرا شدند حق مشورت را ادا كنند .
در حديثى مىخوانيم كه امام صادق عليه السّلام فرمود : « اعلم انّ ضارب عليّ بالسّيف و قاتله لو ائتمنني و استنصحني و استشارني ثمّ قبلت ذلك منه لأدّيت الأمانة ؛ هر گاه آن كس كه على عليه السّلام را با شمشير ، ضربت زد و او را شهيد كرد پيشنهاد مىكرد امانتى نزد من بگذارد يا نصيحتى به او كنم يا مشورتى از من مىخواست و من مىپذيرفتم امانت را ( در هر سه موضوع ) رعايت مىكردم « 1 » .
4 - برداشت نادرست !
بعضى از مخالفان روى اين كلام امام عليه السّلام گفتگوى بسيار كردهاند و خواستهاند از آن دليلى بر حقانيّت خليفهء دوّم - آن هم از زبان على عليه السّلام - اقامه كنند ، ولى
هامش
( 1 ) تحف العقول ، صفحهء 374 .