فساد همه جا را خواهد گرفت كه « النّاس على دين ملوكهم » .
هنگامى كه خليفهء وقت بيت المال را در ميان اطرافيان خود تقسيم كند ، و اقوام و بستگان ناصالح خويش را در پستهاى حسّاس ، بگمارد ، فرماندار منسوب او علنا شراب بنوشد ، و در حال مستى در محراب براى نماز جماعت حاضر شود ، و افرادى ديگر مرتكب اعمال شنيع شوند ، چه انتظارى از تودههاى مردم مىرود ، مگر اسباب سلطهء شيطان ، دنياپرستى و هوسرانى نيست ؟
هنگامى كه اين امور گسترش يابد ، سلطهء شيطان سهل و آسان است . كار ، به جايى رسيده بود كه طبق روايتى فرزند « عمر بن الخطاب » به اتفاق بعضى از فرزندان « ابو بكر » و « سعد بن ابى وقّاص » خدمت على عليه السّلام در دوران حكومتش رسيدند و تقاضا كردند كه آنها را بر ديگران برترى دهد ، و سهمشان را از بيت المال فزونى بخشد ، امام عليه السّلام بر فراز منبر قرار گرفت و مردم گرد او را گرفتند ، سپس خطبهء مشروحى خواند و همه را از اين گونه تقاضاها بر حذر داشت و فرمود : « كار شما به جايى رسيده كه اگر بخواهم جلوى اين گونه تبعيضها را بگيرم ، مىگويند فرزند « ابو طالب » ستم روا داشت و از دادن حق ما مضايقه كرد ، من مىدانم شما چه مىخواهيد و با چه وسيله مىتوانم شما را قانع كنم ولى هرگز اصلاح كار شما را به فساد خودم خريدار نيستم » « 1 » .
سپس امام عليه السّلام در شرح آنچه دربارهء فساد مردم عصرش بيان فرمود چنين مىگويد : « به هر سو كه مىخواهى نگاه كن ! آيا جز فقيرى كه با فقر ، دست به گريبان است ، يا به ثروتمندى كه نعمت خدا را به كفران مبدّل ساخته ، يا بخيلى كه بخل را در اداى حقوق الهى سبب فزونى ثروت شمرده ، يا گردنكشى كه گويى
هامش
( 1 ) كافى ، جلد 8 ، صفحهء 360 حديث 551 ( آنچه در بالا آمد عصاره و خلاصهاى از حديث است ) .