عواقب سوء آن گرفتار مىشوند فورا به سراغ فرا افكنى مىروند و سعى مىكنند گناه خويش را به گردن ديگران بيندازند ، و اين ناجوانمردانهترين روشهاست ، در حالى كه عقل و انصاف و عقل و ايمان ايجاب مىكند در اين گونه موارد به اشتباه و گناه خويش اعتراف كنند و از در عذرخواهى درآيند و به فكر جبران آن باشند .
نكته نكات عبرتانگيز در داستان حكمين
دربارهء داستان حكمين گفتنى بسيار است و مطالب عبرت آميز زيادى در تواريخ و سير دربارهء اين موضوع نقل شده ، از جمله اين كه :
« عمرو عاص » با « معاويه » شرط كرده بود كه اگر در پيكار خود پيروز شويم بايد حكومت « مصر » را در اختيار من بگذارى « معاويه » نيز به اين شرط عمل كرد و بزرگترين رشوهء سياسى را به « عمرو عاص » داد بعد از مدتى « معاويه » نامهاى به « عمرو عاص » نوشت كه تقاضا كنندگان اهل « حجاز » و ديدار كنندگان اهل « عراق » زياد به من مراجعه مىكنند و همگى انتظار كمك دارند و بيت المال من فقط نيازهاى مراجعين حجاز را جوابگوست امسال « خراج مصر » را در اختيار من بگذار .
« عمرو عاص » جواب منفى دندان شكنى طىّ اشعارى براى معاويه فرستاد و معاويه بعد از شنيدن آن هرگز دربارهء « خراج مصر » با « عمرو عاص » سخن نگفت . « عمرو عاص » در نامه خود چنين نوشت :
معاوى حظّي لا تغفل * و عن سنن الحقّ لا تعدل
أتنسى مخادعتي الاشعريّ * و ما كان في دومة الجندل !
و أعليته المنبر المشمخر * كرجع الحسام إلى المفصل
فأضحى لصاحبه خالعا * كخلع النّعال من الأرجل