خطبهء 125 « 1 » و من كلام له عليه السّلام في التحكيم و ذلك بعد سماعه لأمر الحكمين
اين سخن را امام عليه السّلام دربارهء مسألهء حكميّت بعد از شنيدن گفتگوى بعضى
هامش
( 1 ) « سند خطبه » « طبرى » مورخ معروف در حوادث سال 37 هجرى اين خطبه را با شأن صدور مشروحى بيان كرده كه فشردهء آن ، چنين است : اين سخن را امام عليه السّلام زمانى بيان فرمود كه : به سراغ « خوارج » آمد در حالى كه آنها با « ابن عباس » مشغول بحث و محاجه بودند . امام عليه السّلام به « ابن عباس » فرمود : « تو ساكت باش » ، سپس شروع به سخن كرد و بعد از حمد و ثناى الهى فرمود : « پيشواى شما كيست ؟ » .
گفتند : « ابن كوّاء » ، فرمود : « چرا شما به مخالفت با ما برخاستهايد ؟ » عرض كردند : « به خاطر پذيرش « حكميّت » در جنگ « صفّين » » .
امام عليه السّلام فرمود : « شما را به خدا سوگند ! مگر شما نبوديد كه هنگام بالا بردن قرآنها بر سر نيزهها ، اصرار داشتيد كه دست از جنگ بكشم و من به شما گفتم اين گروه را من بهتر از شما مىشناسم آنها نه اهل دين هستند و نه اهل قرآن ولى شما گوش نداديد و بر مسألهء حكميّت اصرار نموديد من به ناچار پذيرفتم ولى با حكمين شرط كردم كه بر طبق قرآن قضاوت كنند و إلّا ما از حكم آنان برى و بيزار خواهيم بود ؟ » خوارج گفتند : « آيا عدالت است كه افراد را در مسألهء خون مسلمين حكم قرار دهيم ؟ » امام عليه السّلام فرمود : « ما مردان را حكم قرار نداديم بلكه قرآن را حكم قرار داديم » . ( انا لم نحكم الرجال و إنما حكمنا القرآن ) .
سپس « طبرى » بخشى از اين خطبه را آورده است .
« سبط بن جوزى » در « تذكره الخواس » و مرحوم « مفيد » در « ارشاد » و « طبرسى » در « احتجاج » اين خطبه را با تفاوتهايى نقل كردهاند .