را به تسخير خود در آورد ، و ستارگان ثوابت و سيّار ، و هبوط كننده ، و صعود كننده ، و نحس و سعد آنها را به جريان انداخت » .
( و أجراها على أذلال ، « 1 » تسخيرها من ثبات ثابتها ، و مسير سائرها ، و هبوطها و صعودها ، و نحوسها و سعودها ) .
درباره ستارگان ثوابت و سيّار و هبوط و صعود ، و چگونگى نحس و سعد آنها ، در بخش نكتهها بحث خواهيم كرد .
نكتهها
ستارگان ثابت و سيّار
1 - مىدانيم ستارگانى كه در آسمان مىبينيم از يك نظر به دو گونه تقسيم مىشوند : « ثابت » و « سيّار » و ستارگان ثوابت مجموعههايى هستند كه وضع خود را در آسمان تغيير نمىدهند ؛ از يك طرف طلوع مىكنند و در طرف ديگر غروب ، بىآنكه تغييرى در فواصل آنها ديده شود ( البتّه آنها در واقع حركت دارند ، ولى چون بسيار از ما دورند ، حركات آنها تأثيرى در فواصل آنها نمىگذارد ) .
ستارگان سيّار چند ستاره هستند كه در مجموعهء منظومهء شمسى گرد آفتاب مىگردند و چون فاصلهء آنها با كرهء زمين نسبت به اجرام آسمانى ، بسيار كم است ، حركات آنها در آسمان كاملا معلوم است و دائما محلّ خود را نسبت به ما تغيير مىدهند .
حالات ستارگان
2 - براى ستارگان و كواكب آسمان حالات ديگرى نيز وجود دارد و آن « هبوط » و
هامش
( 1 ) « أذلال » جمع « ذلّ » ( به كسر ذال ) به معناى مجرا و مسير است .