به اين ترتيب ، حوادث ناراحت كننده و عوارض نگرانىزا كه در عالم دنيا پيوسته آرامش فكر انسان را بر هم مىزند و زندگانىهاى راحت را تحت تأثير قرار مىدهد در آنجا وجود ندارد و هميشه خيال انسان راحت و آرامش او برقرار و زندگى او مملوّ از سرور و شادى است ؛ نه خطرى آنها را تهديد مىكند و نه بيمارى و نه عوامل وحشتناك طبيعى همچون سيلها و زلزلهها و خشكسالىها و نه حوادث ناراحت كنندهء اجتماعى مانند ناامنىها ، جنگها و كشمكشها .
تفاوت ميان جملهء : « لا يظعن النّزّال » با جملهء : « و لا تشخصهم الأسفار » . ممكن است از اين نظر باشد كه اوّلى اشاره به كوچهاى اجبارى باشد كه انسان در دنيا گاهى مجبور به آن مىشود و به كلّى ترك وطن مىگويد و دومى اشاره به سفرهايى است كه انسان در دنيا به حكم اجبار براى تأمين حاجات زندگى ، مشكلات و رنج آن را پذيرا مىشود . در سراى آخرت هيچ يك از آنها وجود ندارد .
آرى ! زندگى دنيا هر قدر راحت و پر نعمت باشد ، به خاطر اينكه همواره در معرض اين آفات است لذّت بخش و شيرين نيست ؛ ولى زندگى سراى جاويدان به خاطر نبودن هر گونه عوامل نگرانى ، شيرين شيرين است .
در اينجا ممكن است كسانى سؤال كنند كه ما ارزش نعمتهاى اين جهان را به خاطر لحظاتى كه آنها را از دست مىدهيم درك مىكنيم ؛ تا ظلمت شب را نبينيم ارزش روشنايى روز و آفتاب عالمتاب را نمىفهميم و تا بيمارى دست ندهد ارزش نعمت سلامتى آشكار نمىشود ؛ آيا نبودن عوارض و حوادثى كه در بالا اشاره شد ، سبب نمىشود كه انسان در آنجا از درك لذّت نعمتها باز ماند .
در پاسخ اين سؤال بايد به دو نكته توجّه داشت : نخست اينكه ، نعمتهاى سراى آخرت در تحوّل و تغييرند ؛ يعنى پيوسته نعمتى جاى خود را به نعمتى ديگر مىدهد و هر روز مواهب جديدى به آنها مىرسد و اين دگرگونىهاى نشاط آفرين و لذّت
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 601
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٠١