« و افراد با ايمان ( و ممتاز ) را از ميان شما جدا مىسازند ( و نابود مىكنند ؛ ) همان گونه كه پرندگان ، دانههاى درشت را از دانههاى لاغر جدا مىكنند ( و مىبلعند ) » . ( و تستخلص المؤمن من بينكم استخلاص الطّير الحبّة البطينة « 1 » من بين هزيل « 2 » الحبّ ) .
اشاره به اينكه آنها به همه ستم مىكنند ، ولى نسبت به مؤمنان با شخصيت و ممتاز ، ستم مضاعفى دارند .
نكته يك قانون كلّى دربارهء حكومتهاى خودكامه !
گرچه امام عليه السّلام اين بخش از خطبه را به عنوان پيشگويى ، دربارهء بنى اميّه و آيندهء حكومت آنان ( به احتمال قوى ) بيان فرموده ، ولى به نظر مىرسد اين يك قانون كلّى دربارهء تمام حكومتهاى خودكامه و ستمگر است . آنها پايههاى پرچم ضلالت را محكم مىكنند و به هر سو شاخههاى خود را مىگسترانند . همه چيز را با معيارهاى موافق منافع خود مىسنجند و همهء مخالفان را درهم مىكوبند و پايمال مىكنند و افراد برجستهء آنها را مخصوصا هدف قرار داده و به زودى از ميان بر مىدارند ؛ نه رحم و نه عواطف انسانى براى آنها مطرح است و نه قانون و نه حقوق بشر ؛ نه نمونههاى آن را در عصر و زمان خود نيز آشكارا مىبينيم .
هامش
( 1 ) « بطينه » از مادّهء « بطن » به معناى شكم گرفته شده ؛ و به افراد ، يا دانههاى چاق و فربه اطلاق مىشود و به تعبير ديگر : « بطينه » به معناى شكم بزرگ است .
( 2 ) « هزيل » نقطهء مقابل « بطين » به معناى شىء لاغر و كم گوشت و سبك وزن است و به سخنان بىمحتوا و شوخى ، واژهء « هزل » اطلاق مىشود ، كه آن هم به معناى سبك وزن بودن است .