تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 50

مساهمون:

ص٥٠

شرح و تفسير همه از تدبير او سخن مىگويند

از آن جا كه در فرازهاى گذشته امام عليه السّلام مردم را از تعمّق در كنه ذات و صفات خدا بر حذر داشت ، چرا كه با عقل هيچ انسانى قابل درك نيست ؛ در اين بخش از خطبه ، گويا براى اينكه تصوّر نشود راه معرفة اللّه بسته است طرق شناخت ذات و صفات پروردگار را به صورت اجمالى بيان مىكند و آن را بىشمار و برتر از حدّ و مقدار ذكر مىكند . مىفرمايد : « او خدايى است كه موجودات را از كتم عدم به وجود آورده ، بى آن كه از نقشهء قبلى ديگرى اقتباس كند ، يا در آفرينش از آفريدگارى پيش از خود ، سرمشق بگيرد » . ( ألّذي ابتدع الخلق على غير مثال امتثله و لا مقدار احتذى عليه ، من خالق معبود كان قبله ) . اين چند جمله هم اشاره به ازليّت ذات پاك خدا است و هم اين كه مخلوقاتش بدون هيچ سابقه‌اى به وجود آمده ؛ آفرينش نو و بىنظير به تمام معنا . مسألهء « ابداع » ( آفرينش بىسابقه ) از مسائل بسيار مهم است . اهميّت آن هنگامى روشن مىشود كه ما بدانيم تمام اختراعات و ابتكارات بشر ، دنباله روى از امورى است كه در جهان آفرينش وجود دارد . گاه براى كار خود ، از يك پديدهء اين جهان الهام مىگيرد و گاه پديده‌هاى مختلف را به هم تركيب و تلفيق مىكند ؛ درست مانند نقّاش چيره دستى كه گاه عين صورت اشياء را بر صفحهء كاغذ منعكس مىكند و گاه چند شىء را به هم تركيب كرده ، از آن صورتى مىسازد . به يقين اگر پديده‌هاى گوناگون اين جهان نبودند هيچ نقّاشى قدرت بر هيچ نقشى نداشت و هيچ مخترعى نمىتوانست دست به اختراعى بزند . ولى كار خداوند از همه اينها جدا است ؛ هر چه دارد ابداع و ابتكار بى سابقه است و اين تنها مخصوص ذات پاك او است .