5 - « پرداختن حقوق و سهم همگان ( از بيت المال ) » ( و إصدار السّهمان « 1 » على أهلها ) .
و به اين ترتيب ، وظايف اصلى پيشواى مسلمين مشخّص شده است . از يكسو :
بايد نسبت به احكام اسلام اطّلاع رسانى كامل كند ، به گونهاى كه طالبان حقّ ، از جهل و نادانى بدر آيند و بىاطّلاعى از احكام بدون دليل ، عذر شناخته نشود .
از سوى ديگر : در خيرخواهى مسلمين و اصلاح وضع دينى و دنيوى ، اجتماعى ، اقتصادى و سياسى مردم نهايت تلاش و كوشش را به كار بندد .
و از سوى سوم : براى احياى احكام الهى و سنّت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله از طريق امر به معروف و نهى از منكر ، يا هر وسيلهء ديگرى كوشش كند .
و از سوى چهارم : براى پيشگيرى از جرايم ، حدود الهى را در مورد مستحقّين ، بدون هيچ گونه تبعيض و تسامح اجرا كند .
و از سوى پنجم : حقوق مستحقّين و نيازمندان را از بيت المال ، بى كم و كاست بپردازد .
هنگامى كه پيشواى مسلمين اين امور را انجام دهد ، دين خود را به بندگان خدا ادا كرده است و اگر نابسامانى پيش آيد ، در اثر كوتاهى مردم است .
سپس امام عليه السّلام به وظايف مردم پرداخته و سه وظيفهء عمده براى آنها بيان مىكند .
نخست مىفرمايد : « در فراگرفتن علم بكوشيد پيش از آن كه درخت آن بخشكد ! و قبل از آن كه به خود مشغول گرديد ( و به دنيا آلوده شويد ) . علم و دانش را از نزد اهلش استخراج كنيد ! » . ( فبادروا العلم من قبل تصويح « 2 » نبته ، و من قبل أن
هامش
( 1 ) « سهمان » ( بر وزن لقمان ) جمع « سهم » به معناى بهره و نصيب است .
( 2 ) « تصويح » به معناى خشك شدن گياه و چوب و مانند آن است ، به حدّى كه شكاف بردارد .