اضافه بر اين ، تعبير به « مقبل » و « مدبر » به صورت نكره نشان مىدهد كه منظور بيان يك قاعدهء كلى است ، نه اشاره به يك مصداق شخصى و گرنه مناسب بود با الف و لام ذكر شود .
نكتهها
1 - رهبران الهى بايد چنين باشند !
ويژگىهايى كه امام عليه السّلام دربارهء خودش به طور غير مستقيم در عبارت بالا آورده است ؛ در واقع اشاره به اوصافى است كه در هر رهبر الهى مدير و مدبّر و با اقتدار بايد باشد .
نخست اينكه : بايد سخنانش سنجيده و توأم با فكر و تروّى باشد . همان گونه كه در روايت ديگرى از امام عليه السّلام در نهج البلاغه آمده است :
« لسان العاقل وراء قلبه ، و قلب الأحمق وراء لسانه ؛ زبان عاقل پشت قلب او قرار گرفته و قلب احمق پشت زبان او است . » « 1 » يعنى خردمندان نخست مىانديشند ، سپس سخن مىگويند ولى سفيهان ، نخست سخن مىگويند سپس پيرامون صحّت و بطلان كلام خود انديشه مىكنند ! ! ديگر اينكه : كارهايش سنجيده و همراه با تدبير و عاقبت انديشى است و پس از آگاهى از درستى كار ، آن را قاطعانه انجام مىدهد .
در حديثى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم كه فرمود : « إذا هممت بأمر فتدبّر عاقبته ، فإن يك خيرا و رشدا فاتّبعه ، و إن يك غيّا فاجتنبه ؛ هنگامى كه تصميم بر كارى گرفتى به عاقبت آن نيك بينديش ! اگر خوب است و نيكى آن آشكار است ، پيروى كن و اگر گمراهى است از آن بپرهيز . » « 2 »
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، كلمات قصار ، شمارهء 40 .
( 2 ) شرح نهج البلاغهء علّامهء خوئى ، جلد 7 ، صفحهء 159 .