2 - هوشيارترين مردم !
در بعضى از احاديث اسلامى مىخوانيم كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پرسيدند :
« هوشيارترين مؤمنان كيست ؟ » فرمود : « أكيس المؤمنين أكثرهم ذكرا للموت ، و أشدّهم له استعدادا ؛ هوشيارترين مردم كسى است كه از همه بيشتر به ياد مرگ باشد و براى آن خود را مهيّا كند » . « 1 » در حديث ديگرى از همان حضرت اين روايت به عنوان : « أكيس النّاس و أحزمهم ؛ هوشيارترين مردم و دورانديشترين آنها » ياد شده و در آخر همين روايت آمده :
« أولئك الأكياس ذهبوا بشرف الدّنيا و كراهة الآخرة ؛ هوشياران واقعى آنها هستند كه هم شرف دنيا را براى خود فراهم كردهاند و هم كرامت آخرت را » . « 2 » دليل آن هم روشن است ؛ زيرا ياد مرگ و پايان زندگى ، عامل بازدارندهء مهمّى در برابر گناهان - كه معمولا از حبّ دنيا سرچشمه مىگيرد و تلاشهاى بيهودهء آميخته با حرص و طمع كه معمولا از فراموشى مرگ حاصل مىگردد - محسوب مىشود .
بگذريم از آن گروهى كه به مضمون آيهء شريفه :
« فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ »
؛ « 3 » هنگامى كه گرفتار طوفانهاى بلا مىشوند به ياد قيامت مىافتند ، همين كه طوفان نشست همه چيز را فراموش مىكنند » . اين گروه يقينا نابخردترين مردم دنيا هستند .
از جمله امورى كه در اسلام به مسلمانها دستور داده شده ، زيارت اهل قبور است كه از يك سو ، احترامى است به ارواح گذشتگان از مؤمنان و از سوى ديگر ، يكى از عوامل مهم بيدارى است ، چرا كه هر كس در آنجا با زبانحال اين شعر را زمزمه مىكند :
هر كه باشى و به هر جا برسى آخرين منزل هستى اين است .
هامش
( 1 ) ميزان الحكمه ، جلد 3 ، حديث 18013 .
( 2 ) همان مدرك ، شمارهء 18014 .
( 3 ) سورهء عنكبوت ، آيهء 65 .